اخبار
فرهمندپور

فرهمندپور

آمار لکنت زبان

کمتر کتاب، مقاله یا رسانه ای را میتوان یافت که از لکنت زبان صحبت به میان آورد ولی از ارائه آمار ثابت، بین المللی و تکراری چشم پوشیده باشد:

1% مردم جهان لکنت زبان دارند

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

پرسشی که پیش می آید این است که چه افرادی با چه نوع آزمونی به این آمار دست یافته اند؟ حقیقت این است که دهها سال پیش عده ای به نام محقق، پرسش نامه هایی را در بین جامعه دانشجویان، محصلان، مهد کودکها و ... پخش کردند که در بین انها پرسش شاخصی وجود داشت: آیا شما لکنت زبان دارید؟ به این ترتیب آنها دریافتند که 1% مردم دنیا لکنت زبان دارند. بزودی این آمار بین متخصصان گفتار درمانی منتشر شد و هم اکنون دهها سال است که این آمار بر همین پاشنه میچرخد. ولی باید پرسید که آیا این شیوه آمارگیری میتواند برای عارضه ای چون لکنت زبان شیوه مناسبی باشد؟

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

باید گفت محققان آمریکایی به علت عدم شناخت ماهیت و عوارض لکنت زبان ( کتاب راز لکنت زبان ) برای این منظور از شیوه سرشماری معمول استفاده کرده اند. تصور آنان چنین بوده که اگر از والدین و جوان دارای لکنت زبان پرسش فوق مطرح شود، آنها بدون هیچ عدم پذیرش و پنهانکاری پاسخ صحیح را خواهند داد؛ به همین علت است که امار انها عدد 1% را نشان میدهد. آمارگیری در عارضه ای چون لکنت زبان به شناخت عوارض آن، آشنایی با واکنشهای تو در تو و تجربه های متعدد تخصصی نیاز دارد.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

حدود 10 سال پیش آمار دوستان گروه درمان - صاحبنظران واقعی لکنت زبان - نشان میداد که بیش از 3% مردم جهان از این عارضه رنج میبرند؛ ولی با افزایش تجارب کلینیکی و جسارت درمانجویان در تشخیص واکنشهای بدون کلام افراد لکنت دار این آمار به 10% افزایش یافت. امروز نظر دوستان گروه درمان چنین است:

« حدود 10% مردم دنیا لکنت زبان دارند ولی فقط یک دهم آنها گاهی توانایی بیان چنین جمله ای را دارند: " من لکنت زبان دارم. "

و لی نه دهم بقیه، با اجرای انواع ترفندها و شگردهای پیچیده، از پذیرفتن مشکل خویش سر باز میزنند. »

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

برای درک نیروی عظیم عدم پذیرش و پنهانکاری در لکنت زبان و عوارض ناشی از ان، به قدر کافی در کتاب راز لکنت زبان و مقالات متعدد این سایت، دلایل مبتنی بر تحقیق و شواهد غیر قابل انکار ارائه شده است؛ و مشخص گردید که چگونه بزرگترین چالش و بزرگترین بیراهه در شناخت لکنت زبان را افرادی پیش آورده اند که در رشته گفتار درمانی یا روانشناسی تحصیل کره اند تا بتوانند در قالب یک درمان کننده لکنت زبان، پنهانی به درمان لکنت زبان خویش بپردازند.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

حرف و حدیث در مورد این انگیزش قوی پایان ندارد:

. تا به حال بسیاری از اعضای گروه درمان اعلام کرده اند که به منظور درمان پنهانی لکنت خویش، تصمیم داشته اند در رشته گفتار درمانی یا رشته روانشناسی تحصیل کنند.

. بسیاری از روانشناسان و دانشجویان روانشناسی که به منظور درمان لکنت زبان به این کلینیک مراجعه نموده اند، علت انتخاب رشته تحصیلی خود را حل مشکل خویش بیان کرده اند.

. تا کنون چندین گفتار درمان در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و همچنین دانشجویان این رشته، با شگردهای بسیار پیچیده ای تلاش کرده اند به منظور آموزش درمان لکنت زبان به این کلینیک رفت و آمد کنند؛ ولی هدف واقعی آنان درمان لکنت خود بوده است.

چند ماهی میشود که در مراکز آموزشی توان بخشی به خصوص انجمن علمی گفتار درمانی ایران رفت و آمد دارم. در این مدت با تعدادی از همکاران گفتار درمان گفتگو کردم و متوجه شدم بسیاری از این عزیزان از لکنت زبان خود رنج مضاعف میبرند: رنج اول، همان رنجی است که همه افراد دارای لکنت زبان از این عارضه میبرند؛ و رنج دوم، اضطراب و هیجانی است که در اثر جابجایی درمان شونده با درمانگر به وجود می اید.

اینکه یک گفتار درمان خود لکنت زبان داشته باشد، موضوع مهمی نیست؛ به شرط آنکه او از اختلالات و مشکلات مربوط به رشته گفتار درمانی، فقط به موضوع درمان لکنت زبان نپردازد؛ زیرا در برخورد با درمانجویان این عارضه، خود به شدت دچار تنش و عدم تعادل خواهد شد. امیدوارم هر چه زودتر رشته گسترده گفتار درمانی به چند زیر مجموعه تقسیم شود تا دانشجویان لکنت دار آن بتوانند در سایر زیر مجموعه های دیگر غیر از لکنت زبان تحصیل نمایند.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

وقتی صحبت از لکنت زبان به میان می آید، نظر و نگاه عام و خاص به سوی اندامهای گفتاری جلب میشود؛ ولی باید دانست که اساس و ریشه لکنت، در آشفتگی ذهنی شخص نهفته که به صورت یک عادت شرطی در می اید و لکنت کردن، فقط بخشی از واکنش ان میباشد.

امروزه تقریبا تمامی گفتار درمانهای غربی، روش درمان لکنت زبان را بر مبنای اندازه گیری و کم و زیاد شدن عمل لکنت کردن نهاده اند! غافل از اینکه لکنت زبان به هیچ وجه یک اختلال گفتاری نیست.

 

لکنت زبان یک اختلال گفتاری نیست

جناب آقای دکتر سعید - 30 ساله - دکترای مکانیک از دانشگاه شریف

هر بار که در اتاق استادمو می زدم انگار از همون لحظه اول می خواستم تموم بشه و بیام بیرون.

این بار با دفعه های قبلی فرق داشت. یه قرار از قبل تعیین شده که قرار بود راجع به روش انجام تز صحبت کنیم. از قبل خودمو آماده کرده بودم که چی را و چجوری بگم. اینقدر توی ذهنم تکرار کرده بودم که میگفتم با گفتنش حتما استادم تحت تاثیر روشی که ارائه کردم قرار می گیره. استادم با نگاهی که بهم کرد گفت شروع کن.

تا خواستم بگم لکنت لعنتی به سراغم اومد. اون همه حرفای دقیق و حساب شده ای که توی ذهنم چیده بودم انگار فقط در حد یه سراب بود. کلمه به کلمه و حرف به حرفو عوض می کردم و یه چیز دیگه می گفتم. اینقدر ناتوان که انگار نه انگار اون همه حرف برای گفتن داشتم و برای گفتنشون هم کلی دلیل و منطق داشتم.

استادم صبورانه حرفای منو گوش می کرد و هر از چند گاهی با تکون دادن سرش و تایید کردنم منو دلگرم می کرد که تا آخر حرفامو بزنم. بعد از اینکه حرفام تموم شد، استادم با مکث معنی داری که انگار برای خودش هم سخت بود که بهم بگه، گفت:

(( اگه میشه این مطالبی که گفتیو روی یه برگه بنویسم و تا فردا بهم بده ))

نمی دونم بگم شنیدن این حرف تا چه اندازه برام سخت بود. حس تحقیر شدنی که هیچ کس جز خودتو مقصر اون نمی دونی ...ناتوانی که نمی تونی جلو تکرار نشدنش را بگیری. اینکه چرا باید کسی که بیش از همه تلاش کرده و کارش را پیش برده ناتوان باشه از بیان کردنش. اون لحظه فقط سعی کردم واکنشی نداشته باشم که لااقل اینطور جلوه بکنه که این حرف استادم به خاطر نفهمیدن ناشی از لکنت من نبوده و به خاطر درک بهتر و دقیق تر مطالب علمی هست. یه تصور دروغی که چند دقیقه هم دوام نیاورد و داشت منو از درون له میکرد. بعد از اینکه از دفتر استادم اومدم بیرون، سریع دانشگاه را ترک کردم و خودمو رسوندم خونه.

واسه چندین ساعت سعی میکردم تا خودمو مشغول بکنم. ولی انگار تمومی نداشت. با اکراه زیاد شروع کردم به نوشتن حرفایی که بین منو استادم رد و بدل شده بود. نوشتن کلمه اول کافی بود تا بغضم بشکنه و نتونم دیگه خودمو کنترل کنم. هر کلمه ای که می نوشتم یاد واژه هایی می افتادم که نا به جا و از سر ناتوانی جایگزین شده بودن. نمی تونم بگم چقدر سخت ولی نوشتن مطالبی که به زحمت بیانشون کرده بودی بسیار سخت بود. سختر از نوشتن، دوباره چشم تو چشم شدن با استاد و تحویل دادنش بود که برای من به معنی تسلیم شدن در برابر لکنت بود. چیزی که اصلا نمی تونستم قبولش کنم.

بعد از اون هر موقع با استادم قرار داشتم چند تا نمودار و گراف که به طور کامل تحلیل شده بودن همراهم بود که اونها کمکی باشه برای رسوندن مطلبی که می خوام بگم. این باعث شده بود در نظر استادم دانشجویی متفاوت و منظم جلوه کنم. هر بار که جلو دانشجوهای دیگه از من تعریف می کرد، یادآور همون چیزی می شد که منو تسلیم خودش کرده بود و اون چیزی نبود جز لکنت ...

اصول درمان لکنت زبان بزرگسالان

مسیر درمان لکنت زبان                                                                                                                                                                                                                                                       

مقدمه: در رژیم گذشته، یک تیمسار مسئول فدراسیون کوه پیمایی ایران شد؛ و بعد از مدتی یک مسابقه کوه پیمایی از دامنه دربند تا قله توچال برگزار نمود و خود نیز در آن شرکت کرد. تیمسار با تصور اینکه رئیس فدراسیون باید مقام اول را کسب کند، آنچنان پیش رفت تا قلب او از کار افتاد و مرد. او نمیدانست که ورزش کوه پیمایی یک ورزش سرعتی نیست و هر کس باید نسبت به توان خویش گام بردارد.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

کوه پیمای تازه کاری که قصد صعود چند روزه به قله را دارد، باید بداند به مربی و ابزارهای مناسب مجهز باشد.

اگر یک متخصص گفتار درمانی نداند لکنت زبان چگونه به وجود میاید، تعریف آن چیست، عوارض آن چگونه پدید میاید، هدف از طی مسیر درمان چیست، او نیز مانند تیمسار ما نه خود به هدف میرسد و نه درمان جویان او. گذشته از این، پای توان و آبروی رشته گفتار درمانی – که متولی درمان لکنت زبان میباشد – در میان است.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
بارها دوستان گروه درمان که مسیر درمان را پیموده اند، چنین ابراز داشته اند:

پرسش: آیا از اینکه بهبود یافته ای و از بقیه هم خود را بهتر میدانی، به بزرگترین آرزوی خود رسیده ای؟
پاسخ: نه! این هدف من تا قبل از رسیدن به قله بود، ولی حالا نیرویی را یافتم که هزاران مرتبه از آن ارزشمند تر است. من امید را یافتم؛ با امید همه کارها برایم آسان و همه راهها برایم باز است. من دریافتم برای رسیدن به امید، حتما لازم بود این مسیر دشوار را سپری نمایم. خدا را شکر که ما لکنت زبان داشتیم تا مجبور شدیم این مسیر پر پیچ و خم ولی زندگی بخش را طی کنیم.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
نقل قول از آقای مهندس براتی: « کسی که از طوفان به سلامت بیرون آمده، دیگر آن فرد سابق نیست. زندگی و موقعیت های ان برای او معنای وسیع تر و ژرف تری خواهد داشت. »

میخواهیم ببینیم فاکتورهای لازم برای درمان لکنت زبان بزرگسالان چیست و اساسا بدون فراهم بودن این فاکتورها چرا درمان پایداری نخواهیم داشت؟ امیدوارم عزیزانی که در رشته های گفتار درمانی، روانشناسی، مشاوره و ... به دنبال آموزش روش درمان لکنت زبان این کلینیک هستند، پاسخ خود را در این مقاله دریافت نمایند.

اصل اول درمان لکنت زبان

واقع بینی گفتار درمان 

هیچ گفتار درمانی قادر به درمان لکنت زبان بزرگسالان نیست. پکیج لکنت زبان و درمان ان در ذهن جوان صورت میگیرد و کسی یارای دسترسی به آنرا ندارد مگر خود درمان جو. وظیفه گفتار درمان فراهم نمودن ابزارهای درمان و همچنین آگاه سازی و هدایت صحیح و به هنگام درمان جو میباشد تا او بتواند به بازسازی و اصلاح ذهنیت آشفته خویش بپردازد.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
نام دیگر لکنت زبان آشفتگی ذهن در شرایط خاص میباشد؛ و شرایط خاص به مفهوم کیفیتی ذهنی است که به صورت یک عادت شرطی شده درآمده است و عوارض لکنت زبان را به او تحمیل نموده، و عمل لکنت کردن فقط بخشی از واکنش این پکیج میباشد. بنابراین، اصل اول گفتار درمانی در درمان لکنت زبان بزرگسالان:

  • نه اصلاح تلفظ
    نه کتاب خوانی و صحبت مقابل اینه
    نه کنترل گفتار
    نه رسیدن به گفتار روان
    نه اندازه گرفتن و متراژ لکنت ظاهری
    نه شرکت در شبکه های اجتمایی
    نه درمان از راه دور
    نه تلاش برای درمان سریع
    نه درمان با دستگاه لکنت شکن
    نه ارجاع به حرفه های دیگر
    نه تلقین و اعتماد به نفس بخشیدن
    نه درمان انفرادی

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
هدف گفتار درمان باید تهیه ابزارهای درمان، هدایت و حمایت شخص به منظور رسیدن به ذهن آرام، بدون واکنش و همراه با تعادل باشد؛ و این مهم عملی نخواهد شد مگر با اصلاح و بازسازی دیدگاه ها، ارتباطات و معیارهای او در جریان زندگی عادی و روزمره تا به طور تجربی جزئی از منش ذاتی و رفتاری شخص گردد.

اصل دوم درمان لکنت زبان 
 مشخصات کلینیک گفتار درمانی


ببینیم محل درمان لکنت زبان بهتر است دارای چه امکاناتی باشد:

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

1) وسعت کلینیک ( باید به قدر کافی وسعت داشته باشد تا بتوان اهداف مسیر درمان را به خوبی در ان پیش برد. )
2) اتاق گروه درمانی ( برای جلسات گروه درمانی اتاقی لازم است که درمان جویان ( 20 – 40 تن ) بتوانند به راحتی در آن جای گیرند. )
3) اتاق تمرین ( یکی از مسیرهای درمان لکنت زبان، تعامل و تمرین درمان جویان با یکدیگر، بدون حضور گفتار درمان است. به این منظور به اتاقی دیگر نیاز هست. )
4) فضای کلینیک ( فضای کلینیک گفتار درمانی که به منظور درمان لکنت زبان به کار گرفته میشود، باید نشاط آور و دوست داشتنی باشد؛ گلی، گیاهی، بالکن، منظره ای و .... )
5) استقلال کلینیک ( بهتر است کلینیک درمان لکنت زبان به طور مستقل فعالیت نماید. فعالیت در جوار رشته های دیگر پزشکی و پیراپزشکی به ارتباطات گروه درمان آسیب میرساند. )
6) مکان گفتار درمانی ( هنگامی که مراجعان هفته ای دو تا سه مرتبه در طی ماهها به کلینیک مراجعه میکنند، بهتر است مکان گفتار درمانی به راحتی در دسترس آنها قرار داشته باشد. )
7) آسایش و آرامش ( شاید بیش از درمان جویان، گفتار درمان ها به آسایش و تمرکز نیاز دارند. بهتر است کلینیک گفتار درمانی در محلی آرام و بی سر و صدا واقع شود. 

 

اصل سوم درمان لکنت زبان

   مشخصات گفتار درمان

اگر به کتاب راز لکنت زبان و روح کلام در بند بند مقالات این سایت دقت شود، میتوان به مشخصات گفتار درمان – درمان گر لکنت زبان – پی برد. با این همه، سعی میکنم مشخصات را در این بخش طبقه بندی کنم؛ ولی مایل نیستم وقتی صحبت از صفات والای درمانی – انسانی به میان میآید، همراهان گرامی من را مزین به آنها بدانند. قصد من نشانه روی در جهتی است که یک گفتار درمان کاملا موفق در امر درمان لکنت زبان بزرگسالان باید در اختیار داشته باشد:

1) خودشناسی

اساس خودشناسی بر پایه خردی است به دور از خود بینی و خود خواهی. فردی که فارغ از من و منیت است، آینه روشن و تمام نمایی از خود واقعی شخص به او نشان میدهد. درست مانند دوربینی که فیلم ما را میگیرد و هر لحظه به خود ما گزارش میدهد. گفتار درمانی که خود را مجهز به علوم روز و روشهای نوین درمان لکنت زبان میداند، اگر نتواند خویشتن را به درستی شناسایی نماید، بی تردید قادر به شناخت درمان جوی خود نمیباشد.

2) اصلاح خود

درمان کننده لکنت زبان باید مرتب رفتارها و روش درمان خود را با دریافت نقد و تجزیه و تحلیل آنها اصلاح نماید تا هر روز با توانایی بیشتری در مسیر درمان گام بردارد. یک درمانگر موفق لکنت زبان به خوبی آگاه است که او هنگامی میتواند به درمان جوی خود تعادل ببخشد که خود از تعادل کافی برخوردار باشد.

3) شناخت درمان جو

وقتی مرکز ثقل گفتار درمان بر خویشتن استوار باشد و ماهیت، واقعیت و روش درمان لکنت زبان را با محک تجربه در اختیار داشته باشد، او به راحتی توانایی درک و شناخت درمان جو و مشکل وی را خواهد داشت. اگر گفتار درمانی همه چیز را در مورد لکنت زبان و عوارض ان به درستی بداند، از آن مهمتر این است که خود او کیست؟ آیا توانسته با خودشناسی ضعف های خویش را اصلاح کند و به دنبال ان، به شناخت و درک درمان جوی خویش دست یابد؟

 
سالها پیش یکی از همکاران رشته گفتار درمانی به منظور آموزش مسیر درمان لکنت زبان بدون هماهنگی وارد کلینیک شد. من برای اینکه ببینم او چقدر توانایی شناخت درمان جویان را دارد و چگونه آوازه خوانی است، کتاب خود کاوی دکتر ابراهیم خواجه نوری را به او معرفی کردم تا بعد از مطالعه با هم صحبت کنیم. اما او که به دنبال فرمول درمان آمده بود، با این تصور که او را خدای ناکرده دست انداخته ام، رفت و دیگر نیامد!

4) کودک درون

کودک درون انسان فقط موجب نشاط و سرزندگی او نمیشود، بلکه با آن به ثبات و تعادل روانی دست میابد. هر وقت که ما از کودک درون خود دور میشویم، تعادل و ثبات روانی خود را از دست میدهیم و پی در پی و بی جهت در صدد اثبات خود هستیم؛ زیرا مرکز ثقل خود را گم کرده ایم. یک گفتار درمان اگر به تمام اصول درمان لکنت زبان بزرگسالان مجهز باشد، بدون کودک درون پر شر و شور خود، نخواهد توانست رابطه لازم و مناسب درمان گر - درمان جو را ایجاد کند.

5) توانایی از دید او نگریستن

برخوردهای دلسوزانه ولی مخرب برخی خانواده ها با فرزند دارای لکنت زبان: هر وقت خواستی گیر کنی یک نفس عمیق بگیر و صحبت کن. عزیزم تو که به این خوبی صحبت میکنی، پس چرا با عمو اسکندر گیر میکنی؟ ببین، وقتی میخواهی حرف بزنی، اول فکر کن بعد دهان باز کن. خانم روانشناس چی گفت؟ گفت هر روز جلوی آینه با خودت حرف بزن. مگه گفتار درمان نگفت صداها را بکش و جلوی آینه کتاب بخوان. سعی کن وقتی میخوای حرف بزنی آرام باشی، ریلکس. هی نگو نمیشه فایده نداره، پاشو تمرین های دایی تقی را انجام بده. گفتار درمانی که بتواند دنیا را از دید او بنگرد و عوارض و چرخه لکنت زبان را در گفتار و رفتار درمان جوی خود ردیابی نماید، بی تردید سعی نمیکند به جوان تلقین، کلمات قصار و فرمول تزریق نماید. شاید جملات دلسوزانه فوق از دید افراد بدون لکنت زبان خیلی عادی جلوه کند، ولی آیا میدانید از دید جوان دارای لکنت زبان چه معنای دردناک و عمیقی دارد؟

6) مصلحت و دروغ

گاهی هنگام تغییر دیدگاهها، شرایط درمان جویی ایجاب میکند که گفتار درمان همه واقعیت را به زبان نیاورد، ولی بزرگترین ضربه به رابطه درمان گر و درمان جو هنگامی است که درمان گر به درمان جوی خود دروغ میگوید.

یکی از متل های پدرم که در سنین کودکی وارد مغز استخوان من شده چنین است:

« در بازار پارچه بغداد تاجری در حال خرید بود و آنها را بار شتر میکرد و مردی ناظر این داد و ستد بود. تاجر به فروشنده گفت " من پول همراه ندارم ریشم را گرو میگذارم تا دفعه بعد " تاجر دستمال و شانه ای از جیب در آورد و آنقدر ریش را شانه زد تا یک تار ریش روی دستمال افتاد. آنرا به امانت نزد فروشنده گذاشت و رفت. مرد ناظر با خود گفت " چه کسب خوبی! " او هم پیش رفت و چندین طاقه پارچه را بار شتر کرد و گفت " من هم پول ندارم ریش گرو میگذارم " آنگاه چنگی به صورت خود کشید و یک دسته ریش را در حالی که خون از صورت او سرازیر بود، به فروشنده تحویل داد. در اینجا فروشنده نگاهی به مرد انداخت و گفت " تو که به صورت خود رحم نکردی چطور میتوانی به مال من رحم کنی" »

یکی از همکاران گرامی با شبیه سازی دومین این سایت، تلاش کرده خود را به جای اینجانب به درمان جویان خود جا بزند. ایشان به جای دومین Farahmandpour.com ضمن اینکه نام و نشان ایشان هیچگونه همخوانی با آن ندارد، دو دومین زیر را برگزیده است:  
Farahmandpoor.ir و farahmandp0or.ir

من به سهم خود هیچگونه گله ای از ایشان ندارم، ولی هنگامی که او به آبروی حرفه ای خود و خانواده رشته گفتار درمانی فکر نمیکند، آیا میتواند به حال و روز درمان جوی لکنت زبان مفید باشد؟! چنین رفتاری به پای خویش تیشه زدن است و نشان از عدم تعادل روانی و ارتباطی دارد. ما باید یاد بگیریم که « خودِ بد بودن، هزار مرتبه بهتر و مفیدتر از تقلید از خوبِ دیگران است »

 

اصل چهارم درمان لکنت زبان

     مشخصات درمان جو

سه چهار جلسه طول میکشد تا گفتار درمان با تست و محک زدن درمان جو و ارتباطات او با خانواده خود، در ضمن مشورت با دوستان گروه درمان، تشخیص دهد که آیا او میتواند مسیر درمان را طی کند یا نه. آنچه ارزیابی ها را دشوار میسازد، تفاوت گفته های درمان جو با واقعیت است؛ و گفتار درمان باید بتواند واقعیت را از دل گفته های او بیرون کشد. باید در نظر داشت که موضوع دروغگویی و راست گویی نیست، بلکه فشارهای ممتد و کمر شکن عوارض لکنت زبان، موجب برهم زدن منطق و معیار شخص میشود.

بخشی از یک نمونه ارزیابی:

س: لکنت زبان شما از کی شروع شد؟
ج: کلاس سوم دبیرستان
س از مادر: خانم از کی شروع شد
ج: ضمن اینکه به پدر زیر چشمی نگاهی میکند، سه چهار ساله که بود داشت ولی خیلی کم بود
نتیجه: در جلسات بعدی دو نکته باید بررسی شود 1) آیا جوان میتواند مشکل خود را بپذیرد یا پنهان کاری را ترجیح خواهد داد. 2) آیا پدر هم لکنت دارد
س: لکنت زبان چه مشکلاتی را برای شما به وجود آورده است
ج: مشکل زیادی که به وجود نیاورده
س توسط دوستان گروه: پس چرا آمدی اینجا
ج: من این را یک نقص نمیدانم گفتم اگر بشه بهتره
نتیجه: احتمال عدم پذیرش در این جوان بیشتر میشود
س: رابطه شما با پدر و مادرت چطور است
ج: با مادرم که خیلی خوبم
س: و با پدرت
ج: نمیدونم، از خودش بپرسید ( در اینجا پدر خود را کمی جمع و جور میکند )
نتیجه: اگر پدر هم لکنت داشته باشد، احتمالا به علت پنهان کاری های خود و دخالت ناآگاهانه در زندگی فرزند، نمیتواند با او رابطه خوبی برقرار کند.
* در چنین شرایطی گفتار درمان نباید اجازه دهد که پدر در فشار روانی قرار گیرد.
س: ما دوست داریم خودت تعریف کنی
ج: زیاد جالب نیست، آخه هی گیر میده
س از مادر: در خانواده شما کس دیگری هم لکنت دارد
ج: با مکث معناداری والا تا اونجا که من میدونم نه
نتیجه: تمام دوستان گروه درمان از رفتارهای پدر متوجه پنهان کاریهای او شده اند و همه میدانند نباید واکنشی از خود بروز دهند. در جلسات بعدی بهتر است جوان به تنهایی و بار دیگر به همراه مادر مراجعه نماید. گفتار درمان باید بتواند به این نتیجه برسد که آیا مادر میتواند مدیریت درمان را در منزل به عهده بگیرد و از دخالت های احتمالی پدر جلوگیری نماید و ....

تا اینجا هدف آن بود که چگونه میتوان مشخصات واقعی درمان جو را به دست آورد. حال ببینیم یک درمان جو برای درمان لکنت زبان بزرگسالان باید دارای چه مشخصاتی باشد.

 

مشخصات درمان جوی لکنت زبان

1) پذیرش مشکل خویش
بیشترین عامل عدم مراجعه افراد دارای لکنت زبان به کلینیک گفتار درمانی، همین عدم پذیرش است که یکی از واکنشهای تودرتوی این عارضه میباشد. اغلب چندین فاکتور ریز و درشت باید دست در دست یکدیگر بدهند تا جوان بتواند اولین گام در درمان لکنت زبان، که همان پذیرش مشکل خویش است را بپذیرد. پذیرش لکنت زبان موهبتی است که گاه اندکی، گاه دهها سال و گاه تا آخر عمر به طول می انجامد. اغلب کسانی که اسیر عدم پذیرش هستند، هر گاه نیاز مهمی حس کنند به کلینیک گفتار درمانی مراجعه میکنند و بعد از چند جلسه به همان زندان عدم پذیرش که به آن عادت کرده اند پناه میبرند.

2) درک و بینش معقول
گرچه پکیج لکنت زبان به منطق و معیار شخص آسیب میرساند، اما این آسیب زائیده عوارض لکنت او میباشد. در جلسات تست مقدماتی، گفتار درمان با مشورت دیگر دوستان باید بتواند به این نتیجه برسد که اگر عوارض لکنت زبان شخص اصلاح شوند، آیا منطق و معیار او در ارتباطات گوناگون به حال عادی باز خواهد گشت؛ و آیا درک و بینش او با دوستان گروه درمان همخوانی خواهد داشت. هنگامی که همه اعضای گروه درمان افرادی با فرهنگ و آگاه هستند، نباید اجازه داد فردی که از خط قرمز ادب و روابط اجتماعی رد شده اند، به گروه بپیوندند.

3) درک عوارض لکنت زبان
اگر درمان جو کل مشکلات خود را در اندامهای گفتاری ببیند و نتواند عوارض لکنت زبان را در خود حس کند، برای طی مسیر درمان – که مسیری پر پیچ و خم ولی بسیار شیرین است – انگیزه کافی نخواهد داشت. اغلب درمان جویان از طریق اطلاعات نادرست رسانه ای تصور میکنند که هدف از درمان رسیدن به گفتار روان است. بنا بر این، مانند داروی بی حسی، به دنبال روشهایی میگردند بدون زحمت، سریع و بدون درد که آنها را هر چه زودتر به رویای رنگی درمان شده ( تصور درمان ) برساند.

4) انگیزه معقول
انگیزه معقول یعنی وقتی از جوان پرسیده میشود هدف شما از درمان چیست؟ پاسخ میدهد « میخواهم از شر لکنت و عوارض آن خلاص شوم، میخواهم مانند بقیه مردم زندگی کنم، میخواهم بدون تنش و اضطراب با اطرافیان خود ارتباط داشته باشم، دوست دارم به زندگی طبیعی باز گردم و .... » با انگیزه نامعقول چنین پاسخی دریافت خواهیم کرد: « میخواهم خوب شوم تا به مدیریت شرکت برسم، میخواهم ازدواج کنم و نمیخواهم جلوی خانواده همسرم کم بیاورم و .... » همانطور که میبینید، هدف کلی شخص معقول، آزادی از زندان لکنت است. انگیزه ای که بتواند مسیر درمان را به پایان برساند، بر پایه « خود » استوار است. وقتی جوان از زندان آزاد شد، هم میتواند یک مدیر بزرگ شود و هم ازدواج بدون دغدغه داشته باشد و .... انگیزه ای که بر هدف خاصی متمرکز باشد، نشان از واکنش لکنت زبان شخص دارد.

5) امکانات شخصی و خانوادگی
آیا جوان توانایی رفت و آمد مرتب به کلینیک گفتار درمانی را دارد آیا مکان مناسبی برای زندگی و انجام تمرینات را دارد آیا زمان کافی برای طی مسیر درمان دارد آیا خانواده میتواند او را از نظر مالی و ارتباطی حمایت کند.

* فاکتورهای فوق گر چه کاملا ضروری به نظر میرسند، ولی جوانانی دیده شده اند که کمتر از آنها بهره داشته اند، ولی با نیروی عشق به آزادی و ایمان به درمان، کل مسیر را با موفقیت به پایان رسانیده اند.

 

اصل پنجم درمان لکنت زبان

هدف درمان لکنت بزرگسالان

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

بسیاری از اعضای گروه درمان با آموزش صحیح تنفس و اجرای تکنیکهای گفتاری در همان هفته های اول، توانایی آنرا مییابند که مانند افراد بدون لکنت صحبت کنند؛ ولی آیا رسیدن به گفتار روان پایان راه است؟ گفتار روان حتی مقدمه درمان لکنت زبان محسوب نمیشود، زیرا بدون اصلاح و بازسازی دو جنبه دیگر درمان ( لکنت ذهنی و دیدگاهها ) هیچگونه پایداری در گفتار روان نخواهیم داشت و بازگشت به گفتار سابق حتمی است. یک متخصص گفتار درمانی باید بداند که هدف از درمان چیست و در شرایط مختلف مسیر، هدف را برای درمان جوی دور شده از راه بازگو نماید. اگر فشارهای روانی جوان دارای لکنت زبان را در نظر بگیریم: خواستن ها و نتوانستن ها، احساس متفاوت بودن ها، چون و چرا و نشخوار فکری، محدودیت ها و بغض ها، دانستن ها و نگفتن ها، دریافت نگاههای ترحم و حقارت و از اینها گذشته، اگر بخواهیم تحمل بار سنگین تهمت هایی ( ضایعه مغزی، عصبی، ژنتیکی و ... ) که توسط متولیان لکنت زبان به آنان وارد میشود، و یا اقدام های ناموفق درمان گرانی که با تکیه بر همین دیدگاهها، موجب ناامیدی و رانده شدن آنها به سوی بیراهه های درمانی همچون روان درمانی، دارو درمانی، هیپنوتیزم، شبیه سازی ذهن و ... را به آن اضافه کنیم، خواهیم دید که پکیج لکنت زبان بسیار گسترده تر از آن است که بتوان آنرا در اندامهای گفتاری جستجو کرد. آیا چنین مشکلات ریشه داری میتوانند در کوتاه مدت و سریع اصلاح شوند؟ آیا این مشکل پیچ در پیچ میتواند به دست درمان گر جوانی که هنوز خود را نشناخته، اصلاح و بازسازی شود؟ آیا با رسیدن به گفتار لغزنده درست است که درمان جویان را درمان شده گان بنامیم؟ آیا درست است که گفتار در حال تصور درمان او را ضبط و پخش کنیم؟ آیا با اندازه گرفتن و متراژ لکنت ظاهری شخص که مرتب در نوسان است، میتوان عوارض فوق را اصلاح نمود؟

هدف درمان لکنت زبان بزرگسالان باید بر واقعیت کل مشکل استوار باشد؛ و کل مشکل یعنی:

1)آنچه که در حافظه شخص بر اثر تجربه ها و آموخته های منفی و آسیب دیده ثبت و ضبط گردیده است.

2) عوارض و واکنشهای تو در تویی که این آموخته ها در شخص پدید آورده و اغلب به صورت یک فرایند شرطی شده عمل میکنند. بنابراین، عمل لکنت کردن ( لکنت ظاهری ) فقط بخشی از واکنش آموخته های آسیب دیده، و حرکات اضافی واکنشی است به اسپاسم تارهای صوتی و عمل لکنت کردن.

تصور کنید جوانی با آگاهی و انگیزه درمان بسیار قوی، و در ارزیابی های کلینیک گفتار درمانی، برای طی مسیر درمان مناسب تشخیص داده شد و گفتار درمان و درمان جو مقابل یکدیگر قرار گرفتند. حال گفتار درمان برنامه درمانی خود را از کجا میخواهد شروع کند؟ از آسیب، که در تجربه های آموخته شده شخص نهادینه شده اند؟ یا از واکنش لکنت کردن و تلاش برای رسیدن به گفتار روان؟

آنچه من به تحقیق، تجربه و شهادت 850 تن افراد بهبود یافته در طی چهار دهه آموخته ام این است که مسیر درمان باید شامل سه جنبه درمان زیر باشد:
1- جنبه لکنت ظاهری 
2- جنبه لکنت ذهنی 
3- جنبه اصلاح و بازسازی دیدگاهها و ارتباطات ( کتاب راز لکنت زبان )

که لازم است برنامه درمانی جوان با بهره گیری از ابزارهای درمان و ابتکار خاص گفتار درمان، بر پایه همزمان هر سه جنبه استوار گردد.

ابزارهای درمان 
1- اصلاح تنفس ( با هدف تنظیم اختیاری دم و بازدم )
2- آموزش تکنیکهای گفتاری ( که حتما باید از شیوه گفتار طبیعی برداشت شده باشند. هر گونه گفتار غیر عادی و غیر طبیعی مانند تولید /ه/ در اول کلمات، به علت غیر قابل اجرا بودن، تاثیر منفی در روند درمان خواهد داشت )
3- گروه درمان هدفمند و منسجم ( شامل جمعی از جوانان همخوان با یکدیگر )
4- مربی ( هرگز بدون مربی یا راهنمای درمان لکنت زبان، درمان جو نخواهد توانست راه را از چاه تشخیص دهد. بارها گفته ام که چیزی به نام خود درمانی در موضوع لکنت زبان واقعیت ندارد. )

 

وظایف گفتار درمان در درمان لکنت زبان بزرگسالان
. روند طی مسیر درمان باید طوری باشد که درمان جو از آن لذت ببرد.
. فاصله بین گفتار درمان و درمان جو به صفر برسد – ولی از صفر پائین تر نیاید! –
. یک گفتار درمان حرفه ای هیچگاه با روپوش سفید و غیر سفید ظاهر نمیشود
. گفتار درمانی که به ماهیت لکنت زبان آگاه است، هیچگاه از توصیه، دستورالعمل و تلقین استفاده نمیکند
دیده میشود که گفتار درمانی در یک جلسه نیم ساعته، هر سی دقیقه را برای درمان جو صحبت میکند و بعد خداحافظی تا جلسه بعد. در این رابطه، این گفتار گفتار درمان است که تقویت خواهد شد نه گفتار درمان جو. و در جلسه بعد « آیا دستورالعمل های مرا اجرا کردی؟ »
. گفتار درمان باید همیشه مراقب ارتباطات در گروه درمان باشد و آنرا در حد امکان بدون دخالت مستقیم کنترل نماید. برعکس زندگی زنبورها و موریانه ها که ملکه در راس و مرکز قرار دارد، در مسیر درمان، این گروه است که در راس قرار میگیرد و اعضاء در حفظ آن میکوشند؛ همانطور که ماهی خواهان آب زلال است.
. در طول مسیر درمان، همه ارتباطات، همه رفتارها، همه تمرینها و همه تکنیکهای گفتاری باید به طور طبیعی اجرا شوند.

*درمان لکنت زبان در بزرگسالان انتها ندارد، زیرا خوب بودن انتها ندارد. درمان یعنی به تعادل رسیدن، یعنی زندگی بدون واکنش، یعنی آسایش، یعنی ثقل ما بر روی خودمان باشد، یعنی امید داشتن و... و برای این صفات نمیتوان حد و مرزی ترسیم نمود.
*اولین حرکت درمان جو به سوی آزادی از زندان لکنت زبان، درک این واقعیت است که او هیچگونه اختلال یا ضایعه جسمی ندارد.
*آقای مهندس براتی: برای من درمان یک نقطه و محل رسیدن نیست، برای من یک مسیر در حال حرکت است.

*من آنچه را که در توان داشتم، سعی کردم در مقاله اصول درمان لکنت زبان بزرگسالان به درمانگران گرامی عرضه نمایم.

 

سال ها از جامعه همکاران گفتار درمان خود دور مانده بودم. تقدیر چنین خواست که بار دیگر در جلسات و کنفرانس های دوستان و همکاران گرامی حضور یابم.

آن چه را که با چشم خود دیدم، به قدری حیرت انگیز است که دوست دارم همراهان این وب سایت را در جریان آن قرار دهم.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

روزگاری کسی رشته گفتار درمانی را نمی شناخت. وقتی به دکتر کودکان گفتم من گفتار درمانی خوانده ام، گفت:" یعنی می خواهید با حرف و دعا بیماران را درمان کنید؟! " بسیاری از فارغ التحصیلان، به حرفه های دیگر گرایش یافتند و از دور خارج شدند. اما آنان که باقی ماندند، سختی ها کشیدند و بی وفایی ها دیدند تا این که پاسخ خود را با صبوری و تلاش دریافت کردند، آنها با عشق و کاردانی رشته گفتار درمانی را به کلی متحول ساختند و منِ مختجل در این افتخار نقشی نداشتم.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

در جریان کنفرانس ها با دوستان و استادان پیشکسوت خود گپی زدیم و خاطرات گذشته را مروری کردیم. با مشاهده گرد گذر زمان بر چهره آنها، بارها اشک به چشمانم آمد ولی در قلب خود آنها را ستودم که خود را با علوم روز پیش بردند و شاید بتوان گفت بهتر از هر کشوری فعال هستند. آنها را ستودم زیرا می دانم پیوسته با چه مشکلاتی دست و پنجه نرم کردند ولی زمینه را خالی نگذاشتند تا بزرگترین خدمات توان بخشی را به جامعه رهبری کنند.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

زحمات ارزنده و گسترده استادانی چون استاد جمشید پور قریب، استاد ایرج فروتن، استاد خانم رسولی، خانم دکتر قریشی، استاد خانم غفاری و بسیاری استادان ارجمند دیگر در زمینه های مختلف گفتار درمانی، موجب افزایش سطح دانشجویان و پر بار شدن دانش آنان شده است.

دیگر گفتار درمانی یک رشته ناشناس و سرگردان نیست. خدمات آن در همه سطوح جامعه به چشم می خورد و کمتر خانواده ای را می توان یافت که از این رشته بهره مند نشده باشد.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

سخنی با دانشجویان رشته گفتار درمانی

    • دانشی را که امروز از استادان پیشکسوت گفتار درمانی می آموزید، در اثر تلاش های بی دریغ آنان این گونه کلاسه شده و درک آن برای شما راحت گردیده است. امیدوارم شما نیز بتوانید آن را ارتقاء دهید.
    • قدر و احترام قلبی خود را نسبت به این بزرگواران هیچ گاه فراموش نکنید.
    • بدانید که دو نفر در دنیا دوست دارند شما بهتر از آنان باشید:

والدین،که اگر با نان خشک بزرگ شده اند، دوست دارند شما کباب بخورید.

استاد و مربی، که اگر شما از آنها پیشی بگیرید، نه تنها حسادت نمی ورزند، که موجب افتخارشان خواهد بود.

  • همیشه در کار خود، نگاهی هم به حفظ آبروی رشته گفتار درمانی نوپا داشته باشید.
  • به رشته گفتار درمانی عشق بورزید.
  • راز موفقیت شما در نقد شدن و نقد کردن است، از آن نهراسید.
  • اگر مشکلی در تشخیص و شیوه درمان درمانجوی خود داشتید، حتما از استادان خود کمک بگیرید.
  • یک گفتار درمان موفق، حتما کودک درون پر شر و شور و با نشاطی دارد.
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

در سمپوزیوم لکنت زبان، سخنرانی تعداد مشکلات و عوارض مربوط به گفتار درمانی را شانزده وعده ای بیست و چهار می خواندند. پانزده مشکل که برای تشخیص، ارزیابی و درمان هر یک به دریایی از اطلاعات و تجربه نیاز هست و شانزدهمین آنها یعنی لکنت زبان، خود به اقیانوسی از دانش، تحقیق، دود چراغ خوردن و تجربه نیاز دارد. شوربختانه ضمن گفتگو با فارغ التحصیلان گفتار درمانی، متوجه شدم که بسیاری از آنها با تصور این که لکنت زبان غیر قابل درمان است، از پذیرش درمانجویان این عارضه امتناع می ورزند. این همان حلقه گم شده رشته گفتار درمانی است که تا زمانی آن را نیابیم، همچنان باید شاهد دخالت حرفه های متفرقه و نامربوط در امر درمان لکنت زبان باشیم.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

بار دیگر از همه عزیزان و پیشکسوتان رشته گفتار درمانی که در گسترش دانش آن زحمت کشیده اند قدر دانی و تشکر می کنم و برای آنان طول عمر و سرافرازی آرزومندم.

تا زمانی که به خود نیائیم و دست تقلید از ایده های بی محتوای غربی نکشیم، هر روز باید شاهد بیراهه هایی چون تلاش برای گفتار روان، در زمینه درمان لکنت زبان باشیم. بی تردید دانشمندان، محققان و استادان لکنت زبان غربی نه تنها تا کنون نظریه معتبر و شناختی از این عارضه، که حتی یک مقاله علمی مبتنی بر واقعیت و ماهیت لکنت زبان ارائه نکرده اند.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

 

بخشی از گفتگوی گفتار درمان ( لوگ ) با ملکه و پادشاه در فیلم سخنرانی پادشاه چنین است:

پادشاه : من فقط به خاطر کار اومدم نه دلیل شخصی
( منظورش اینه که مانند یک فیزیوتراپیست ، فقط روی گفتار من کار کن و با خودم کاری نداشته باش )
گفتار درمان : اون چیزی که شما می خواهید فقط ظاهر مشکله ؟ !
ملکه : بله شوهرم با سخنرانی مشکل فیزیکی داره
پادشاه : بهتره فقط اینو درمان کنید
گفتار درمان ( با تمسخر ) : شما مکانیک می خواهید ! ما باید عضلات شمارو آروم کنیم و زبانتون رو قوی ، برای مثال با چرخوندن زبان و ...
پادشاه : خوبه خوبه دقیقا همینو می خوام
گفتار درمان ( با تمسخر ) : عضلات شما شله ، ما باید اونارو قوی تر کنیم ! خیلی ساده س
ملکه : بله این درست همون چیزیه که ما می خواهیم
گفتار درمان ( با بی تفاوتی ) : و این یه شیلینگ می ارزه
( یعنی درمانی که روی لب و زبان متمرکز شده باشد ، کاملا بی ارزش است )

نتیجه: هنگامی که درمان لکنت زبان بر پایه « گفتار روان » طراحی شود، آن درمان حتی یک پاپاسی هم ارزش ندارد.

..................................................................................

سخنرانی سرکار خانم دکتر فریبا یادگاری

در اولین گردهمایی بنیاد گفتار روان

تاریخ: 2016/05/21

امیدواریم، انجمن جدیدی که شکل گرفته‌است، رسماً به یک بنیاد علمی تبدیل شود، چرا که پتانسیل‌های لازم برای این امر را در خود دارد.
درمانی که در کشور ما ارائه می‌شود، با چالش‌هایی روبه‌روست. سوالاتی که در این زمینه می‌توان مطرح کرد این است که آیا این روش‌های درمانی متنوع پایه و اساس صحیح علمی دارد؟ تجربه‌شده و آزموده‌شده‌ است؟ و یا این‌که روتین و تکراری و کلیشه‌ای‌ست؟ آیا فعالیت‌های درمانی مبتنی بر شواهد است؟ و یا بر اساس تجربه و بدون بنیان عملی‌ست؟

*{ موضوع لکنت زبان دارای کدام بنیان علمی است؟! اتفاقا درمانگرانی که به نظریه ها و شیوه های درمان مضحک غربی پشت کرده اند و بر اساس تجارب شخصی خود پیش می روند، بسیار موفق تر عمل می کنند و نتایج بهتری می گیرند. مگر بنیاد گفتار، بنیاد لکنت زبان و مرکز آشا در آمریکا به یک بنیاد علمی تبدیل شدند؟ }

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور   فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور                  فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور                                                                                   

درمان‌جویان و درمان‌گران با مشکلاتی روبه‌رو هستند که تنها با تعامل با یکدیگر بر این مشکلات فائق خواهند آمد. چرا که هر دو سوار بر یک قایق‌اند. درمان‌جو از دلواپسی‌ها و اضطراب درمان‌گر خبر ندارد و نمی‌داند که وی مرتباً در فکر موفقیت و یا عدم موفقیت روند درمان بوده و چنان‌چه موفق نشود، احساس گناه می‌کند.
فرایند درمان بسیار پیچیده بوده و ابعاد گوناگون هیجانی؛ اجتماعی؛ زبان‌شناختی؛ موتور-حرکتی و … دارد و نوع گویش و لکنت هر فرد باید از تمام جهات توسط درمان‌گر مورد آنالیز قرار بگیرد.

*{ آن درمان کننده ای که پر است از دلواپسی، اضطراب و احساس گناه ( = عدم تعادل ) آیا می تواند به شخص دارای لکنت زبان که در کیفیت عدم تعادل به سر می برد، تعادل ببخشد؟! }

*آنالیز نمودن ابعاد زبان شناختی، موتور-حرکتی، نوع گویش و نوع لکنت توسط درمانگر، نشان از عدم شناخت آنالیز کننده دارد. برای مثال، چگونه می توان لکنت زبان را به انواع آن تقسیم بندی نمود؟ لکنت جریانی است که در ذهن شخص ساخته و پرداخته می شود؛ و عمل لکنت کردن فقط بخشی از واکنش آن است. }

آموزش قواعد کنترل لکنت در کلینیک‌ها صورت می‌گیرد، ولی آیا شخص درمان‌جو، در خارج از محیط درمان این روش‌ها را تعمیم می‌دهد؟ یا به محض روبه‌رو شدن با شنونده‌ی سخت، شیوه‌ی گفتاری را ترک کرده و یا عکس‌العمل نامناسب نشان می‌دهد؟ برای مثال به‌هم ریخته شده و با تصور این‌که نوع صحبت‌اش مزاحم دیگران است، در گرداب مسایل پیچیده‌تری گرفتار خواهد شد؟

*{ کنترل لکنت و کنترل گفتار یک حرکت موقتی و ناپایدار است که غیر از صرف وقت و انرژی بهره ای نخواهد داشت. فرد لکنت دار فقط به یک چیز نیاز دارد: درمان لکنت زبان، همین. وقتی شخص درمان شد، دیگر نیازی به کنترل گفتار نخواهد داشت؛ گفتار روان و طبیعی او به طور خودکار جاری خواهد شد. }

بسیاری اوقات، تغییرها و تعدیل‌ها باید روی پارتنرها و شرکای ارتباطی صورت بگیرد. چراکه مشکل لکنت، شنونده-وابسته و جامعه-وابسته است و باید به گلایه‌های درمان‌جویان از برخورد افراد جامعه نیز رسیدگی شده و آموزش‌های لازم برای جامعه نیز صورت گیرد.
مشکل دیگر این است که تحقیقاتی که تا کنون باید در سطح کشور صورت می‌گرفته، متاسفانه به دلیل عدم هم‌کاری درمان‌جویان، به نتیجه نرسیده و هنوز اطلاعات آماری در سطح کشور، در حد صفر است! واجب است که در این زمینه، تحقیقات بومی صورت گرفته و اپیدمی‌لوژیِ لکنت شناسایی شود. همچنین تحقیقاتی نگرشی لازم است تا چگونگی برخورد با موضوع لکنت در فرهنگ‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا واکنش جامعه نسبت به موضوع لکنت اصلاح شود.
امید است که بنیاد گفتار رون بتواند با برقراری ارتباط با دانشگاه، درمان‌جویان و پژوهش‌گرانِ لکنت را در کنار یکدیگر قرارداده و به امر درمان و تحقیقات کمک کند.
متاسفانه در عرصه‌ی درمان، افرادی حضور دارند که خبرگی لازم را نداشته و باعث بروز مشکلات بیشتری می‌شوند. لازم است که درمان بر اساس مبنای علمی و نظری انجام شود تا موفقیت به‌همراه داشته‌باشد. که البته معیار موفقیت و یا شکست در درمان، مبحث مفصلی‌ست که در این جلسه مجال صحبت در مورد آن نیست.
در نهایت، هر نوع هم‌کاری از طرف درمان‌جو برای رفع و یا کنترل لکنت، هم برای درمان‌جو و هم برای درمان‌گر باعث خوشحالی‌ست و منفعت این هم‌کاری، از آن هر دو گروه خواهد بود.

 

*ببینیم نتیجه فعالیت درمانگرانی که خبرگی لازم را به منطور درمان لکنت زبان ندارند، به کجا انجامیده است:

دخالت حرفه های متفرقه و نامربوط در درمان لکنت زبان

بی اعتبار شدن موضوع درمان لکنت زبان

ساخت و فروش انواع دستگاههای لکنت شکن

و بالاخره، آموزش کنترل گفتار ( گفتار روان ) به جای درمان لکنت زبان

 

هنوز جوهر کشفیات سابق در مورد لکنت زبان خشک نشده که باید شاهد کشف جدید دیگری باشیم:

 

کشف علت لکنت زبان

یک پژوهش جدید نشان می‌دهد تداخل مدارهای مغز باعث بروز لکنت زبان در افراد می‌شود.

تاریخ انتشار: ۱۶ آذر ۱۳۹۵ http://fararu.com  

« یک پژوهش جدید نشان می‌دهد تداخل مدارهای مغز باعث بروز لکنت زبان در افراد می‌شود.

به گزارش ایسنا به نقل از فیز، دانشمندان با استفاده از یک تکنیک تصویربرداری که متابولیسم سلول‌های مغز را بررسی می‌کند، دریافتند که تغییر در مناطق مرتبط با گفتار، توجه و احساسات، با لکنت زبان مرتبط است.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

لکنت زبان به تکرار غیر ارادی یک صدا، هجا و یا کلمات مشخص در هنگام صحبت گفته می‌شود.

روش تصویربرداری که در این پژوهش از آن استفاده شد، پروتون طیف سنجی رزونانس مغناطیسی (MRS) نام دارد.

دکتر برادلی پترسون رهبر این پژوهش اظهار کرد: این روش اندازه‌گیری تراکم (عصب) بافت در این مدارها است که به نظر می‌رسد به درستی توسعه نیافته‌اند.

در این روش مشخص شد که میزان این ناهنجاری‌ها با شدت لکنت زبان در ارتباط است.

به گزارش انجمن ملی لکنت زبان، لکنت به طور معمول در سنین بین 2 و 5 سالگی آغاز شده و در حدود یک درصد از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار داده است.

طبق آمار به دست آمده، پسران بیشتر از دختران به این مشکل دچار می‌شوند.

به گفته پزشکان، اشکال مختلف گفتار درمانی می‌تواند به بهبود این مشکل کمک زیادی کند.

پترسون و تیمش از روش تصویربرداری MRS بر روی مغز 47 کودک و 47 بزرگسال استفاده کردند که این گروه هم شامل افرادی می‌شد که لکنت زبان داشتند و هم افرادی که سالم بودند.

آنها دریافتند که تداخل در شبکه‌های مرتبط با گفتار، شبکه‌های مرتبط با توجه و احساسات، با لکنت زبان در ارتباط است.

بر خلاف تحقیقات قبلی، که محققان در آن از تکنیک تصویربرداری MRI استفاده می‌کردند، این پژوهش برای اولین بار توانست بینش‌های جدید را درباره این مشکل برای محققان فراهم کند.

جین فریزر، رئیس بنیاد لکنت زبان امریکا، اشاره کرد که تحقیقات قبلی نیز نشان دهنده ارتباط بین لکنت زبان و احساساتی، مانند اضطراب بوده است.»

 

من با اطمینان می گویم:

  • پای هیچ تحقیق علمی در میان نیست!
  • پای هیچ محققی در میان نیست!
  • پای هیچ تفاوت مغزی در میان نیست!
  • پای هیچ تداخلی در مراکز گفتاری مغز در میان نیست!

این همه دروغ! آن هم از مراکزی که با شعار « کمک به افراد دارای لکنت زبان » فعالیت می کنند! هیهات

 

 

 

27 سال است که من « شیرین فرهمندپور » در کلینیک گفتار درمانی فرهمندپور به عنوان منشی مشغول هستم، و این مطلب را برای موضوع لکنت زبان مفید یافتم:

لئوناردو داوینچی در دوازده سالگی با خود این گونه پیمان بست
” روزی من یکی از یزرگ ترین هنرمندان تاریخ جهان خواهم شد و با شاهان زندگی خواهم کرد و همنشین شاهزادگان خواهم بود.”

در رزوگاران قدیم پسرک جوانی زندگی می کرد که نامش ناپلئون بود. او هر روز ساعت ها در رویای خود به هدایت و رهبری ارتش خود می پرداخت و اروپا را فتح می کرد. بقیه این داستان را در تاریخ بخوانید.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

” برادران رایت” از رویای پرواز به هواپیما رسیدند.
رویای یک اتو مبیل ارزان برای هر نفر، هنری فورد را به خط تولید انبوه اتومبیل هدایت کرد.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

نیل آرمسترانگ حتی در کودکی هم با این رویا زندگی می کرد که روزی اثری از خود در صنعت هوانوردی به جای بگذارد. در ماه جولای ۱۹۶۹ وی به عنوان نخستین انسان قدم به کره ی ماه گذاشت.
? همه چیز از یک رویا آغاز می شود. حامی رویای خود باشید.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

در ترانه ای? آمده است:
?اگر هرگز رویایی نداشته باشید، پس هیچ وقت هم رویایی که به حقیقت پیوسته باشد نخواهید داشت.”

 

بسیاری از افراد دارای لکنت زبان، ضمن درد و رنجی که لکنت به آنان تحمیل می کند، با تکیه به شرایط و موقعیت ها، پر پرواز خود را از دست می دهند و از اقدام به درمان سر باز می زنند...

با سلام خدمت استاد گرامی
داستاني كه مسعود تعريف كرد به پيوست تقديم حضور مي گردد.
با سپاس فراوان - سینا
.........……………

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

پادشاهی دو شاهین کوچک به عنوان هدیه دریافت کرد.
پس آنها را به مربی پرندگان دربار سپرد تا برای استفاده در مراسم شکار تربیت کند.
یک ماه بعد، مربی نزد پادشاه آمد و گفت که یکی از شاهین‌ها تربیت شده و آماده شکار است.
اما نمی‌دانم چه اتفاقی برای آن یکی افتاده و از همان روز اول که آن را روی شاخه‌ای قرار داده تکان نخورده است. این موضوع کنجکاوی پادشاه را برانگیخت و دستور داد تا پزشکان و مشاوران دربار، کاری کنند که شاهین پرواز کند. اما هیچکدام نتوانستند.
روز بعد پادشاه دستور داد تا به همه مردم اعلام کنند که هر کس بتواند شاهین را به پرواز درآورد پاداش خوبی از پادشاه دریافت خواهد کرد.
صبح روز بعد پادشاه دید که شاهین دوم نیز با چالاکی تمام در باغ در حال پرواز است.
پادشاه دستور داد تا معجزه‌گر شاهین را نزد او بیاورند.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

درباریان کشاورزی متواضع را نزد شاه آوردند و گفتند اوست که شاهین را به پرواز درآورد.
پادشاه پرسید: تو شاهین را به پرواز درآوردی؟ چگونه این کار را کردی؟ شاید جادوگر هستی؟ کشاورز که ترسیده بود گفت:
سرورم، کار ساده‌ای بود، من فقط شاخه‌ای را که شاهین روی آن نشسته بود بریدم.
شاهین فهمید که بال دارد و شروع به پرواز کرد. گاهی لازم است برای بالا رفتن، شاخه‌های زیر پایمان را ببریم.. چقدر به شاخه‌های زیر پایتان وابسته هستید؟
آیا توانایی‌ها و استعدادهایتان را می‌شناسید؟
آیا هیچگاه جرات ریسک را به خود داده ايد؟

اگر نتوانیم به ماهیت واقعی لکنت زبان پی ببریم، خود به خود برای درمان یا کم کردن آن راهکارهایی به ذهن خطور می کند که با واقعیت مشکل همخوانی ندارند و هیچ یک نمیتوانند موجب بهبود پایدار این عارضه گردند:

  • راهکارهای کنترل گفتار!
  • تمرینات اصلاح تلفظی!
  • درمان سریع با دستگاههای موزون کننده گفتار یا لکنت شکن!
  • درمان سریع لکنت زبان با هیپنوتیزم!
  • درمان لکنت زبان در سه جلسه!
  • درمان لکنت زبان با نوروفیدبک!
  • کم کردن لکنت زبان با روش کتاب خوانی مقابل آینه!
  • کاهش لکنت زبان با خواندن آواز!
  • ساده ترین راهکارهای کم کردن لکنت زبان!

تا کی باید شاهد این گونه بیراهه ها در درمان لکنت زبان باشیم:

 
                                                                                                                                                     فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور                                     

 

namnak.com کم کردن لکنت زبان

راههای ساده درمان لکنت زبان

لکنت زبان از مهم ترین و متداولترین اختلالات تکلمی است که معمولاً در دوران خردسالی و از سنین 2 تا 4 سالگی آغاز می شود و به این دلیل پدیده ای خاص دوران کودکی است. در سنین 6 تا 7 سالگی نیز که مصادف با زمان آغاز مدرسه است به لحاظ ویژگی های عاطفی و سازگاری اجتماعی خاص این دوره موقعیت مناسبی است برای بروز لکنت زبان در میان کودکانی که بیشتر مستعد چنین اختلالی هستند. گاهی از موارد در دوران بلوغ نیز افرادی که قبلا به نحوی لکنت زبان داشته اند دچار لکنت زبانمی شوند. 
به گفته کارشناسان، سن، شرایط و ویژگی های بلوغ نیز احتمالاً در تغییر شکل یا تشدید لکنت موثر است. لکنت زبان در میان پسران بیشتر از دختران است و در بررسی ها و تحقیقات مختلف نسبتی در حدود 70درصد برای پسران و 30 درصد برای دختران ذکر شده است. کندی زبان در جایی پیش می آید که دستگاه های تکلم انسان دچار پاره ای از تشنج هاست؛ از این رو ادای  کلمات ناگهان به مانع برخورد می کند و پیوسته مکثی در میان صحبت روی می دهد. به هنگام چنین رویدادی معمولاً انسان حرفی را که روی آن مکث ایجاد شده است، چندبار تکرار می کند.
تا به امروز درمانهای گوناگونی برای لکنت ارئه شده است و برخی از روش ها تا حد زیادی این اختلال را بهبود بخشیده اند . گفتار درمانی می تواند مانع از تبدیل لکنت به یک معضل شود. بنابراین توصیه می شود چه کودکانی که تازه علائم لکنت در آنها پدیدار شده و چه بزرگسالانی که مبتلا به لکنت می باشد حتما تحت نظر یک پاتولوژیست گفتار قرار گیرند .

لکنت متغییر است و تعدادی از موقعیت ها وجود دارند که هر فردی که آن ها را تجربه کند روانی گفتارش افزایش می یابد.
6 راهکار ساده برای کم کردن لکنت زبان

- صحبت کردن هماهنگ با یک گوینده دیگر (گفتار گروهی)
- کپی کردن گفتار یک گوینده دیگر (گفتار سایه)، 
- گفتار نجوا گونه، 
- هنگام آواز خواندن یا سرود،
- هنگام صحبت با یک عروسک یا بچه های کوچک،
- هنگام صحبت کردن بلند با خود (برای مثال زمانی که می خواهد لیست خرید به خود یادآوری کند).

{ این راهکارها در صورتی ارائه می شوند که درمان لکنت زبان فقط و فقط در ارتباطات و شرایط عادی، معمول و روزمره می تواند حاصل شود! }

گفتار درمانی به درمان لکنت زبان کمک میکند
گفتار گروهی و گفتار سایه ممکن است بر اثر شنیدن صدای خود فرد یا صدای دیگران و یا با شنیدن سیگنال های گفتاری خودش به یک شکل دیگر و یا یک لهجه دیگر روانی را در فرد افزایش دهند.
در گفتار نجوا گونه تارهای صوتی به هم نزدیک می شوند اما مرتعش نمی شوند و تمام صداها به صورتunvoice بیان می شود.
پزوهشگری به نام کانتر بیان کرد،افزایش روانی گفتار هنگامی که کودکان کوچکتر با عروسک ها و یا با خود صحبت می کند می تواند ناشی از این حقیقت باشد که لکنت با گفتار دوسویه همراه نیست. بنابر این وقتی گفتار یک سویه باشد (و منتظر پاسخ از شنونده نمی باشد و کشمکشی اتفاق نمی افتد) بسیار روان است.
همچنین ما با کودکان و یا عروسک ها به شیوه متفاوتی صحبت می کنیم یعنی از زبان پیچیده کمتر و الگوهای آهنگین متغیر استفاده می کنیم. پس احتمال کمتری وجود دارد که روانی گفتار نوسان کند.
به طور معمول میزان لکنت بستگی به سطح اضطراب دارد.سخنرانی و ارائه برای گروه زیادی ازافراد با وجود اینکه ممکن است یک  سویه باشد، معمولا ترس زیادی را به همراه دارد و این موقعیتی است که بیشتر افراد لکنت می کنند. مورد مشابهه دیگر،پاسخ دادن به تلفن است و معمولا افراد بعلت محدودیت و فشار زمانی در جریان تماس تلفنی دچار ترس می شوند.
بنابراین دوباره فکر کردن به حالت هایی که در مواقع استرس دچار آنها می شویم مانند تپش قلب می تواند در غلبه بر ترس به هنگام ارائه یک سخنرانی کمک کند و باعث می شود که در ارائه‎های بعدی به لحاظ ذهنی و جسمی شرایط بهتری داشته باشیم.
اگر پرسشی در این زمینه دارید،از تماس با ما دریغ نکنید.

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

( پروفسور بری گیتار )

نویسندگان:غفور نورانی-آسیب شناس گفتاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران , دکتر فرهاد ترابی نژاد-استادیار گروه گفتاردرمانی-دانشکده علوم توانبخشی

منبع : کتاب گیتار 

نمایش درمان لکنت زبان

آنچه را که به عنوان لکنت زبان می شناسیم ( لکنت ظاهری ) فقط بخشی از واکنش لکنت زبان است که در گفتار یا ظاهر شخص هویدا می شود – غیر از کودکان تازه مبتلا .- در واقع مشکل اصلی لکنت زبان، در ذهنیت شخص نهفته که به صورت « آشفتگی ذهنی » در شرایط خاص خودنمایی می کند؛ و یکی از واکنشهای های این آشفتگی، اسپاسم در تارهای صوتی می باشد که نتیجه آن، لکنت ظاهری است. وقتی ریشه دندان عفونت می کند، عفونت تولید درد می کند و درد موجب واکنش و پیچ و تاب خوردن شخص می شود.

 

عفونت =======> درد ========> واکنش
آسیب ذهنیت ===> چرخه لکنت زبان ===> لکنت کردن

 

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

تصور کنید ده تن دچار عفونت دندان عقل شده اند و هر یک به فراخور حال، فرهنگ و تجربه خویش، واکنشی از خود بروز می دهد. عفونت که عفونت است و نمیتوان مقدار واکنش را نماینده مقدار عفونت دانست. حتی اگر یکی از آن ده تن واکنشی از خود نشان ندهد، باز ریشه دندان او عفونت دارد. همینطور هم ذهنی که دچار آسیب شد ( = عادت شرطی شده ) و در چرخه لکنت زبان قرار گرفت، دیگر اهمیتی ندارد که نسبت به آسیب واکنش ( لکنت کردن ) داشته باشد یا اینکه بتواند آنرا با ترفندهایی از دید اطرافیان مخفی کند.

           

  • درمان لکنت زبان، یعنی اصلاح و باز سازی ذهنیت و کسب تجربه در ارتباطات مختلف
  • درمان لکنت زبان یعنی کسب تجربه ارتباطی- گفتاری و تثبیت آن ذهنیت در طول زمان
  • درمان لکنت زبان یعنی اصلاح و باز سازی شخصیت، دیدگاهها، ارتباطات، واقع بینی و...

بنا بر این، لازمه تسلط یافتن و تثبیت بازسازی فاکتورهای درمان، بی تردید « زمان » است.

پذیرش لکنت زبان به زمان نیاز دارد

آمادگی یافتن برای درمان شدن به زمان نیاز دارد

اجرای صحیح تکنیک های گفتاری در شرایط گوناگون ارتباطی به زمان نیاز دارد

شناخت و اصلاح عوارض لکنت زبان و همچنین چرخه لکنت زبان به زمان نیاز دارد

کسب تجارب ارتباطی مختلف بدون واکنش به لکنت زبان به زمان نیاز دارد

درک و تشخیص اینکه لکنت زبان نمیتواند در کوتاه مدت بهبود یابد به زمان نیاز دارد

و بالاخره آزادی از بند چنین بختک گسترده و ریشه داری به زمان نیاز دارد

 

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

بسیاری از درمان جویان در هفته های نخست طی مسیر درمان، توانایی کسب گفتار روان در محیط کلینیک – و برخی در چند محیط دیگر – را می یابند و می توانند ساعتها بدون لکنت ظاهری صحبت کنند. ولی آیا نمایش گفتار روان آنان به مفهوم درمان لکنت زبان است؟!

 

آیا آسیب های ذهنی آنها اصلاح شده است؟

آیا عوارض لکنت زبان آنها اصلاح شده است؟

آیا ارتباطات آنها از واکنش به کنش رسیده است؟

آیا توانسته اند به تجارب جدید بدون پکیج لکنت زبان دست یابند؟

و صدها فاکتور ریز و درشت عمومی و خصوصی دیگر... ؟

خیر، او فقط توانسته در محیط کلینیک، نزد دوستان گروه درمان، در شرایط ذهنی آن یکساعت، گفتاری روان از خود ارائه دهد، همین. تمامی دوستان گروه درمان به خوبی میدانند که درمان واقعی لکنت زبان بسیار گسترده تر از توانایی یکساعت گفتار روان است. کنترل گفتار در این مرحله که روانی گفتار را به همراه دارد، میتواند فقط پیش زمینه مقدمه درمان محسوب شود، نه پایان آن؛ چرا که اگر درمانجو در این مرحله رها شود، بعد از مدتی دو فاکتور دیگر درمان ( لکنت ذهنی و آسیب دیدگاهها ) موجب تحریک و بازگشت لکنت ظاهری میگردد.

بسیاری از افراد دارای لکنت زبان میتوانند با شگردها و ترفندهای پنهان کاری، لکنت ظاهری خود را دور بزنند و کسی متوجه لکنت آنها نشود؛ ولی باید دانست:

لکنت نکردن به مفهوم لکنت نداشتن نیست

 

عده ای از درمان کنندگان آکادمیک و متفرقه لکنت زبان، با تهیه و پخش فیلمهای بسیار کوتاه چسب و قیچی، یا در شرایط « تصور درمان » از درمان جویان، تلاش میکنند مخاطبان زود باور و ناآگاه نسبت به ماهیت فاکتورهای درمان را با وعده های غیر واقع « درمان قطعی و سریع لکنت زبان » بفریبند:

  • درمان لکنت زبان در دو ساعت

  • درمان یکروزه لکنت زبان

  • درمان قطعی و بدون بازگشت لکنت زبان

  • درمان لکنت زبان در سه جلسه

  • درمان لکنت زبان در هفت دقیقه ( مقاله آنتونی رابینز )

فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپورفرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

برخی از درمان جویان که تلقین پذیری بیشتری دارند و راحت تر به « تصور درمان » میرسند ( مقاله درمان لکنت زبان با الاغ سواری ) بهترین دستمایه تبلیغات و سوء استفاده این گروه از درمان کنندگان قرار میگیرند. درمان شدگانی! که ناآگاهانه در این فیلمها به درمان خود اعتراف میکنند، ولی هنوز نمیدانند که بزودی تصور درمان رنگ می بازد و آنها حتی روی پس گرفتن اعتراف خود را ندارند.

در اینجا از تمامی این عزیزان که در شرایطی خاص، به درمان! خود اعتراف! کرده اند، میخواهم از درون فیلمهای کوتاه بیرون آمده و با هم دردهای واقعی خود با صداقت و حس مسولیت تماس بگیرید.

برای شروع میتوانید از این سایت استفاده کنید

این حرکت انسانی موجب کاهش فشارهای روانی لکنت و افزایش آرامش شما خواهد بود.

صفحه1 از3

این مطلب را به اشتراک بگزارید

آخرین مطالب

چاپ ششم کتاب راز لکنت زبان همانند گذشته توسط انتشارات نسل نو اندیش منتشر گردید

پس از اتمام چاپ پنجم کتاب راز لکنت زبان نوشته کامبخش فرهمندپور این کتاب توسط انتشارات نسل نو اندیش ت...

مشاهده

آمار لکنت زبان

آمار لکنت زبان کمتر کتاب، مقاله یا رسانه ای را میتوان یافت که از لکنت زبان صحبت به میان آورد ولی از...

مشاهده

دلنوشته آسیب لکنت زبان

جناب آقای دکتر سعید - 30 ساله - دکترای مکانیک از دانشگاه شریف هر بار که در اتاق استادمو می زدم انگا...

مشاهده

انجمن علمی گفتار درمانی ایران

به نام خدا با پیگیری های انجمن علمی گفتار درمانی خراسان رضوی و همکاری اداره نظارت بر درمان استان، ف...

مشاهده

اصول درمان لکنت زبان بزرگسالان

اصول درمان لکنت زبان بزرگسالان مسیر درمان لکنت زبان             ...

مشاهده
فرهمندپور | لکنت زبان - فرهمندپور

شما می توانید هم اکنون به صورت اینترنتی این کتاب را خریداری نمایید

هم اکنون می توانید مشکل خود را با کلینیک لکنت زبان فرهمندپور مطرح کرده و از ما مشاوره بگیرید

درخواست مشاوره