لکنت زبان چیست ؟

لکنت زبان

لکنت زبان چیست :

لکنت زبان عارضه ایست شرطی که موجب بروز لکنت ذهنی و لکنت ظاهری می شود.

عارضه: یعنی مشکلی که برای انسان پیش آید ( ژنتیک یا مادرزادی نیست .)

شرطی: یعنی بروز واکنشی معین، در شرایط خاص روانی .

لکنت ذهنی: شامل پیوند حلقه هایی است که در ذهن شخص صورت می گیرد.

لکنت ظاهری: شامل پیوند حلقه هایی است که نتیجه آن، لکنت کردن شخص است.

اغلب محققان، لکنت زبان را در مشاهدات ظاهری خود ( لکنت ظاهری ) یافته و آن را اینگونه تعریف می کنند:

” لکنت زبان عبارت است از قفل شدن، کشیدن و تکرار صداها یا سیلاب ها .”

حال آنکه می دانیم عمل لکنت کردن، فقط واکنشی به ذهنیت یا لکنت ذهنی شخص می باشد ؛ مشخص است که تعریف کردن واکنش را نمی توان تعریف خود موضوع دانست .

برای مثال ، 6 جوان لکنت دار هم سن را در نظر بگیرید که هر یک به نوعی هنگام سلام دادن، روی صدای / س / دچار اسپاسم می شوند:

جوان اول    ____  س ، س ، س ، سلام

جوان دوم    ____ س ………….سلام

جوان سوم   ____ قفل………….سلام

جوان چهارم ____   هه…………. ( خالی کردن هوای ریه ) سلام

جوان پنجم  ____ م ………….م ………….سلام

جوان ششم ____   ( با عرض ادب ) یا ( چطورید شما ) یا ( خوب هستید ) یا ( با سلام )

درتعریفی که معمولاً از لکنت زبان ارائه می شود، جوان ششم را نباید یک فرد لکنت دار دانست، زیرا دچار قفل، کشش، و تکرار نشده است . ولی تمامی کسانی که با لکنت زبان آشنایی دارند، به خوبی می دانند که هر ۶ جوان به یک اندازه با مشکلی به نام لکنت زبان درگیری داشته اند، زیرا همه ی آنها با چاله ی ذهنی لکنت روبرو بوده اند. به بیان دیگر، بزرگی چاله و نوع واکنش به آن هیچ تأثیری در اصل موضوع ندارد.

تعریف دیگری از لکنت زبان که در ایران متداول گردیده:

” لکنت زبان یک پدیده ی پیچیده ی روانی – حرکتی است .”

این تعریف ، جوان ششم را به عنوان فرد لکنت دار نمی شناسد، زیرا هیچگونه حرکتی از او سر نزده ! از این رو تعریفی که در ابتدا از لکنت زبان ارائه شد، سالهاست که به تأئید دوستان گروه درمان، باید آنرا کوتاه ترین و کامل ترین تعریف موجود از این عارضه دانست :

« لکنت زبان عارضه ایست شرطی که موجب بروز لکنت ذهنی و لکنت ظاهری می شود »

لکنت زبان
چرخه 9 مرحله ای لکنت زبان

علت لکنت زبان چیست :

دلیل اول

چنانچه به چگونگی آغاز و گسترش لکنت زبان دقت کنیم، درمی یابیم که نسبت دادن آن به عوامل عضوی بسیار دور از منطق است ( کتاب راز لکنت زبان )

دلیل دوم

تمامی کسانی که به عنوان «نظریه پرداز» علت لکنت را در ضایعه ای عضوی جستجو کرده اند،  نتوانسته اند محل و چگونگی عملکرد ضایعه را توضیح دهند.

دلیل سوم

به طور معمول، هرگاه با یک ضایعه (ژنتیکی، عصبی، مغزی) روبه رو هستیم، انتظار می رود شخص در هر وضعیتی، واکنش خاص با دامنه ای مشخص نسبت به آن ضایعه از خود بروز دهد. برای مثال، اگر آسیب در منطقه ی بیان مغز (بروکا) روی دهد، می توان انتظار داشت که شخص در کلیه ی موارد ارتباط گفتاری (تلفن، دانشگاه، خرید، افراد مختلف و غیره)، همیشه به یک طریق و به یک اندازه در «بیان گفتاری» خود دچار اشکال شود. در صورتی که نوع و میزان لکنت کردن (واکنش) شخص لکنت دار در موقعیت های ارتباطی گوناگون او مرتب در نوسان است.

دلیل چهارم

اگر بخواهیم علت لکنت را در ضایعه ای عضوی جستجو کنیم، لازم است غیر از لکنت کردن، شاهد اختلالات دیگری نیز در شخص لکنت دار باشیم. برای مثال، باید گاهی هم شخص هنگام دم و بازدم، بلعیدن غذا و غیره دچار اسپاسم یا حرکات غیرعادی دیگر  شود. این در حالی است که افراد لکنت دار، غیر از لکنت زبان (لکنت ذهنی و لکنت ظاهری) هیچ عارضه ی دیگری از خود نشان نمی دهند.

دلیل پنجم

تمامی افراد لکنت داری که مسیر درمان را طی کرده اند ( صاحبنظران واقعی این عارضه ) لکنت زبان را فقط یک عادت شرطی شده می دانند.

 

علائم لکنت زبان :

لکنت زبان

اگر از متخصصان غربی لکنت زبان سئوال شود که : علائم لکنت زبان چیست ؟

اغلب پاسخ می دهند : قفل ، تکرار ، کشش .

بنا براین ، اگر در گفتار شخصی این سه مشخصه دیده نشود ، آیا میتوان ادعا نمود که او لکنت ندارد ؟ خیر ، زیرا لکنت زبان علائم و ویژگی های مختلفی می تواند داشته باشد که تشخیص و ارزیابی آنها ، فقط از عهده کسانی بر می آید که با واکنش های این عارضه آشنایی کافی داشته باشند . در این مورد ، من دوستان گروه درمان را از هر مرجع دیگری صاحب نظرتر می دانم . روشن است درک عمیق این واکنش ها از عهده کسانی بر می آید که خود با آن دست و پنجه نرم کرده باشند .

علت اینکه متخصصان غربی تعداد افراد لکنت دار را یک در صد کل جمعیت ارزیابی می نمایند ، غفلت از دو نکته مهم می باشد :

  1. کمتر فرد لکنت داری را می توان یافت که به لکنت خویش اعتراف کند .
  2. علائمی را که به عنوان مشخصه های لکنت زبان ارائه می دهند _ قفل ، تکرار ، کشش _ فقط مربوط به بخشی از لکنت ظاهری می باشد و کل لکنت بان را در بر نمی گیرد .

در کتاب راز لکنت زبان ، دوستان گروه درمان تعداد افراد لکنت دار را بیش از سه در صد جمعیت تخمین زده اند ؛ ولی تخمین دوستان جدید به بیش از پنج در صد می رسد .

* خدا بخیر کند !

لکنت زبان

  • قفل

    ( اسپاسم تارهای صوتی در حالت بسته )

در این وضعیت ، تارهای صوتی هنگامی که روی هم قرار گرفته اند دچار اسپاسم می شوند و در نتیجه شخص نمی تواند از تارهای صوتی خود صدایی تولید کند

  • کشش

    ( اسپاسم تارهای صوتی در حالت تولید صوت )

در این وضعیت ، تارهای صوتی که به منظور تولید صوت به هم نزدیک شده اند ، دچار اسپاسم می شوند و در نتیجه شخص صدای مورد نظر را می کشد : آ….

  • تکرار

    (اسپاسم متناوب تارهای صوتی در حالات قفل و تولید صوت )

در این وضعیت ، اسپاسم تارهای صوتی به طور متناوب از حالت تولید صوت به حالت قفل رفت و برگشت می نمایند : آ ، قفل – آ ، قفل – ….

  • بازدم

    ( اسپاسم تارهای صوتی در حالت استراحت )

در این وضعیت ، تارهای صوتی در حالتی که کاملا از هم باز هستند دچار اسپاسم می شوند . در نتیجه تارهای صوتی نمی توانند به منظور تولید صوت به هم نزدیک شوند و هوای ریه بی هدف از بین آنها خارج میشود .

ویژگی های پنهانکاری لکنت زبان :

« ترفند » در موضوع لکنت زبان ، به مفهوم راه و چاره ای است که شخص به اجبار _ خواسته یا نا خواسته _ به آنها تن می دهد تا بتواند تعادل خویش را در برخی ارتباطات خاص حفظ نماید.

ساختار این ترفندها را می توان به سه دسته طبقه بندی نمود :

1. ترفندهای ساده

(از اینرو آنها را « ساده » می نامیم که فقط متوجه لکنت ظاهری شخص در هنگام صحبت هستند)

      • مترادف گویی
      • درنگ کردن
      • تولید صداهای کمکی
      • بازگشت
      • تغییر در تن صدا ، لهجه ، تلفظ

*چنین شگردهایی از خرد سالی تا بزرگسالی به تدریج پیچیده تر و گسترده تر می شوند.

2. ترفندهای ذهنی

(ترفندهایی هستند که شخص برای کاهش یا پنهان نمودن لکنت زبان ، در ذهن خویش اجرا می کند)

      • سکوت
      • حرافی
      • حاشیه گویی
      • تغییر دادن شخصیت و رفتار خود
      • دستکاری نمودن ذهن خود

*معمولا جوانان از هر دو ترفند بالا بهره می گیرند و اغلب هر دو را با هم پیوند می دهند.

3. ترفندهای برنامه ریزی شده

(همانطور که از نام آن بر می آید ، به برنامه ریزی و صرف وقت زیاد نیاز دارد و بیشتر حالت حمله و تهاجم در آن احساس می شود)

در این نوع ، شخص از ترفندها و واکنشهای برنامه ریزی شده ای استفاده می کند که زندگی را برای او به مراتب دشوارتر می سازد .

وجه اشتراک ترفندهای ساده و ذهنی این است که متوجه خود شخص می باشند ، یعنی شخص _ آگاه یا ناآگاه _ تلاش می کند گفتار یا ذهن خویش را تغییر دهد . ولی گاه ممکن است شخص به این نتیجه برسد که برای حفظ تعادل ، بهتر است در برخی ارتباطات ، به جای تغییر در خود ، شرایط و موقعیت های بیرونی را تغییر دهد :

  • تغییر مکان

تلاش می کند محل ملاقات با بعضی افراد را که شرایط دشوار خود می داند ، در مکانی قرار دهد که از نظر ذهنی تعادل بیشتری داشته باشد .

  • تغییر نوع ارتباط

تلاش می کند « نوع ارتباط » با افراد خاص و دشوار را به آنان تحمیل کند . مثلا در شرایط ذهنی خاصی به دوست دانشگاهی خود می گوید « رابطه ما فقط یک رابطه کاریه » ؛ و وقتی تاریخ مصرف این نوع رابطه پایان می یابد و به شرایط خاص ذهنی او تبدیل می شود میگوید « رابطه ما یک رابطه دوستانه چند ساله است .»

* درک این موضوع برای همراهانی که با ماهیت لکنت زبان آشنایی کافی ندارند ، بسیار دشوار به نظر می رسد.

  • تغییر جایگاه

هیچ یک از ترفندهای پنهانکاری به اندازه « تغییر جایگاه » انرژی و وقت شخص را به هدر نمی دهد و او را به یک زندگی نمایشی و المثنی وادار نمی سازد . از آنجا که این افراد زندگی را از دید ضعف و قدرت ، بالا و پایین ، توانا و ناتوان ، پرستیژ و امل و … می نگرند ، با انگیزه ای بسیار قوی تلاش می کنند در جایگاه قدرت قرار گیرند . قصد آنان برای رسیدن به میز ریاست و مدیریت ، قبل از آنکه پیشرفت حرفه ای باشد ، نگریستن به اطرافیان از جایگاه برتر ، و در نتیجه حفظ تعادل در ارتباط با آنها می باشد.

از نظر اخلاقی نمی توان به این افراد خرده گرفت و آنها را سرزنش نمود ؛ زیرا این رفتار مانند واکنش غریقی است که برای نجات و حیات ، ممکن است نا خواسته با نجات دهنده خود نیز در گیر شود.

هشدار

« تشخیص ویژگی های پنهانکاری در لکنت زبان » به ظرافت و تجارب خاص و گسترده ای نیاز دارد ؛ بنا بر این ، در صورت مشاهده چنین ویژگی هایی دراطرافیان خود ، هیچگاه آنها را _ حتی به شوخی _ به داشتن لکنت زبان متهم نکنید ، زیرا :

  1. کنجکاوی در دنیای درون افراد را باید فضولی نامید ؛ و می دانید بیان حقایق این عارضه ، از وظایف گفتار درمان است .
  2. اگر شخص لکنت نداشته باشد ، اعتبار شما کاهش می یابد .
  3. اگر لکنت داشته باشد ، شما سبب رنجش و آزردگی دوست خود شده اید.

 

ما را در اینستاگرام دنبال کنید

این نوشته منتشر شده در لکنت زبان می باشد. جهت اضافه کردن به علاقمندی های مرورگر خود بر روی لینک صفحه کلیک نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *