توصیه هایی برای رشته گفتار درمانی و متولیان لکنت زبان

توصیه درمان جو به جامعه جهانی گفتار درمانی

جناب آقای امیر احمدی، طلبه سطح یک حوزه علمیه قم، توصیه های مهمی برای رشته گفتار درمانی دارد. صفات مثبت این جوان که مورد تایید همه اعضاء و دوستان گروه درمان می باشد، از این قرار است: دقت نظر موشکافانه – از خود گذشتگی – عشق به نوع آدمی – شخصیتی گرم و خودمانی – خوی باگذشت و مهربان و … اما خوی طلبگی، او را به کشف واقعیت های این عارضه کشانده است. او ضمن مطالعه کتابهای متعددی در مورد گفتار درمانی و مطالعه چند باره کتاب راز لکنت زبان، و همچنین دقت در وبسایتهای مختلف، نظر خود را صادقانه بیان کرده است:

بسم الله الرحمن الرحیم

تلخیصی از مطالب سایت گفتار درمانی فرهمندپور و کتاب راز لکنت زبان

اختلال گفتاری چهار ریشه دارد:

علل ذهنی – علل عضوی – علل فیزیولوژیکی – علل یادگیری

لکنت زبان عارضه ای مغزی، عصبی و ژنتیکی نیست
لکنت زبان عارضه ای مغزی، عصبی و ژنتیکی نیست

حال سوال این جاست که لکنت زبان کجاست ؟

محققان غربی مشکل لکنت را به دلائل زیر می دانند :

مشکل روانی – مشکل عصبی – مشکل شیمیایی – مشکل مکانیکی – مشکل حرکتی

این که محققان بین خود اختلاف نظر دارند و هر کدام می گویند لکنت مربوط به این حیطه است، نشان از بی پدر و مادر بودن لکنت زبان دارد، این که ریشه لکنت بعضی از محققان به مشکلات روانی ، بعضی به مشکلات عصبی ، بعضی به مشکل حر کتی و .. برمی گردانند. یعنی متخصصان رشته گفتار درمانی حتی در اصول و مبانی شناخت مشکل لکنت با هم اختلاف نظر دارند و این طور اختلاف نظرها جزئی نیست ، بلکه فاحش است ، اما همه آنها ادعای درمان دارند حقا که این دیوار کج تا ثریا کج رفته است .

همه ضعفهایی را که لکنت زبان ایجاد میکند، باید در جلسات گفتار درمانی به قوت تبدیل نمود

*سوال از استادان گفتار درمانی: اگر لکنت زبان ضایعه ای روانی ، عصبی ، عضوی ، ژنی ، ذهنی یا … است پس چرا همیشه نیست ؟؟ اگر عضوی از لکنتی ها مشکل داشته باشد ، چه نقص ذهنی ، چه عضوی یا حنجره پس باید همیشه باشد ، ولی نیست . اگر نقصی هست ، پس هست . ولی می بینیم که گاهی نیست در نتیجه اصل نقص مورد ابهام و شبهه واقع می شود .

*اگر لکنت عارضه ای ژنی باشد باید بتوان پیش بینی کرد کدام کودک قبل از تولد مبتلا به لکنت می شوند اما جالب است بدانید هیچ کس چنین ادعایی ندارد؛ البته غیر از کسانی که مخاطب خود را با گوشهای خیلی بزرگ تصور می کنند !!

*لکنت به 2 علت به وجود می آید:

•فشار روانی بیشتر از آستانه تحمل در کودک
•تقلید از فردی لکنتی در کودکی

تعریف لکنت: عارضه ای شرطی که منجر به بروز لکنت ظاهری و ذهنی می شود. و این دو باعث آسیب دیدن دیدگاه های فرد لکنتی در رابطه با خود ، خانواده و مردم می شود.

بسیاری از رفتارهای ما بر مبنای / رفتارهای شرطی شده / عمل میکنند
بسیاری از رفتارهای ما بر مبنای / رفتارهای شرطی شده / عمل میکنند

حال تک تک مولفه های این تعریف را با هم بررسی می کنیم :

•عارضه ای شرطی : یعنی لکنت در حقیقت تنها یک عادت است ، ما عادت کردیم که در موقعیت های خاص لکنت کنیم و بر اثر تکرار لکنت در موقعیت های خاص ذهن حالت شرطی گرفته و در موقعیت های که پیش بینی می کند فرد دچار لکنت می شود ، مثل تلفن صحبت کردن ، معارفه و …

*لکنت ظاهری و ذهنی شامل چرخه ای است به نام چرخه لکنت که شامل 9 مرحله است:

وضعیت خاص ، ذهن آشفته ، پیش بینی ، پنهان کاری ، عوارض لکنت ، اسپاسم تارهای صوتی ، لکنت کردن ، اسپاسم و حرکات اضافی سایر اندام ها ، شنیدن یا احساس کردن لکنت خود .

•لکنت ظاهری: مراحل 6 تا 9 لکنت ظاهری است
•لکنت ذهنی : مراحل 1 تا 5

توضیح بیشتر درباره این 9 مرحله برای لکنتی ها نیاز نیست چون آنها سال هاست با لکنت خویش مبارزه می کنند و این مراحل را به خوبی می دانند ، اما عجیب و ناراحت کننده است که به ظاهر متخصصان گفتار درمانی این چیز ها را نمی دانند و ادعای درمان نیز دارند.

•عوارض لکنت زبان : لکنتی ها یک سری ویژگی های رفتاری و اخلاقی خاصی دارند که لکنت عامل این ها شده به گونه که به ارتباطات گفتار آنها ضربه زده و این ضربه به مرور مانند سرطان تمام شخصیت او را گرفته و مدام آزار می دهد .
این ویژگی ها یا عوارض شامل:


اضطراب ، پرحرفی ، کم حرفی ، گوشه گیری ، پر توقعی ، خود خوری ، افسردگی ، خجول بودن ، خود کم بینی ، بهانه جویی ، عصبی بودن ، کم توقعی ، ترس ، تضاد ، حسادت ، خیال پردازی ، کینه توزی ، انتقام جویی ، بد بینی ، دورغ گویی ، حساسیت ، زودرنجی ، شک
(وجود برخی صفات متضاد به خاطر این است که بعضی لکنتی ها برای فرار از لکنت و عوارض آن به واکنش وارونه دست می زند و دچار صفاتی مثل پر حرفی ، پر رویی و …می شوند. )

برای درمان لکنت زبان راه های متعددی با توجه به تعریف های متعددی که هست وجود دارد که آنها را باهم بررسی می کنیم :

دستگاههای لکنت شکن

استفاده از دستگاههای لکنت شکن، یکی از مضحک ترین روشهای درمان بیراهه است
 دستگاه لکنت شکن یا دستگاه لکنتی شکن! آنهم توسط گفتار درمان!

دستگاههای لکنت شکن ( که دو نوع هستند ):

•ایجاد صدای آژیر به اندازه ای که فرد دیگر
صدای خودش را نمی شنود .
•ایجاد انعکاس صدای خود ، مثل غار .

این دستگاه ها با ایجاد اختلال در چرخه نهم ( شنیدن لکنت خود ) باعث کم یا توقف کوتاه مدت لکنت می شوند ، اما چون هنوز لکنت ذهنی و عوارض لکنت زبان همراه فرد است این دو مورد به لکنت ظاهری فشار آورده و باعث بازگشت لکنت می شود ، هر چند در مدتی که ظاهراً درمان شده و دیگر لکنت نمی کند ، ما لکنتی ها به خوبی تشخیص می دهیم که این فرد قبلا لکنت می کرده ، چون هنوز لکنت ذهنی و عوارض لکنت همراه او هست .
جالب است بدانید هیچ آمار رسمی از درمان شدگان با این دستگاه ها در دسترس نیست . و تعداد قابل توجهی از افرادی که از این دستگاه ها استفاده کرده اند با مشکلات عصبی دست و پنجه نرم می کنند مجبور شدند بعد از استفاده از این دستگاه ها متوسل به قرص و دارو برای درمان مشکلات عصبی خود شوند ( پیدا کردن افراد شاکی و آسیب دیده در اینترنت به راحتی امکان دارد. ) و بدتر از همه این که سایت های انجمنهای گفتار درمانی در دنیا پر است از تبلیغات دستگاه های لکنت شکن که بهتر است به آن ها دستگاه/ لکنتی شکن / بگوییم ، در واقع انحمن گفتار درمانی غربی ناپدری ما لکنتی ها محسوب می شود .
علت درمان موقت این دستگاه ها تغییر جو ذهنی است که باعث نوسان در لکنت ظاهری می شود ، اما همان طور که گفته شد از نوسانات بعد از مدتی با فشار لکنت ذهنی و عوارض لکنت ثابت شده و فرد به وضعیت قبلی برمی گردد .

متخصصان گفتار درمانی:

اغلب گفتار درمان ها با دادن تکنیک های گفتاری به مراجعه کننده و تکرار جلسات درمان که معمولا هفته ای یک بار است به پذیرش افراد لکنتی می پردازند .و تمام آنها صرفا به مقابله با لکنت ظاهری می پردازند در حالی که اشتباه می کنند، چون آن ها در حقیقت واکنش به لکنت را متوقف می کنند نه لکنت را ، آن ها سعی می کنند با تکنیک های گفتاری لکنت ظاهری را درمان کنند و برای همین طول درمان بین 3 تا 9 ماه است .

من به عنوان یک فرد لکنتی که 10 سال است پشت تلفن لکنت کردم و همیشه دیدار های حضوی را به تلفنی ترجیح داده ام یا همیشه برای معرفی خود دچار لکنت شده ام و گاهی اصلا نتوانستم اسم و فامیلی ام را بگوییم ، چطور می شود در 3 ماه ) یکی از گفتار درمان ها برای درمان من 2 تا 3 ماه را معرفی کرد ( عادت 10 ساله را از بین برد ، آن هم سه ماهی که هفته ای 45 دقیقه زیر نظر متخصص است و بس . البته این دسته از مدعیان درمان لکنت تمرین های گفتاری برای منزل می دهند ولی از آنجا که در خانه متخصصی نیست که درستی یا نادرستی تکنیک ها را بررسی کند عملا بی فایده است.

یک گروه درمان لکنت زبان منسجم، مهمترین نقش را در مسیر درمان دارد
یک گروه درمان لکنت زبان منسجم، مهمترین نقش را در مسیر درمان دارد

نکته بعدی: این دسته از متخصصان گفتار درمانی جلسات خصوصی هفته ای یک بار را برای مراجعه کننده دارند ولی به این فکر نمی کنند که ما لکنتی ها اغلب بین جمع برای صحبت کردن یا کنفرانس دادن یا … دچار لکنت می شویم ، شاید تمرین های در منزل و در حضور درمان گر برای ترمیم گفتارهای دو نفره مناسب باشد ولی برای تمرین در جمع هیچ فایده ای ندارند . زیرا تمرین در حضور گفتار درمان برای امتحان این تکنیک در جمع خانواده و دوستان مناسب است ولی از آنجا که هیچ تمرینی برای کم کردن آشفتگی ذهنی در جمع نداشته ایم نمی توان توقع داشت داشت در جمع های خانواده بتوانیم عملکرد مناسبی داشته باشیم چون قبلا تمرینی در کار نبوده و این یعنی ما بدون تمرین وارد مرحله امتحان شویم .
از طرفی ما لکنتی ها این قدر خاطره بد از لکنت داریم که همیشه تمام تلاش خود را می کنیم تا لکنت نکنیم و اگر احساس کنیم لکنتی در کار است بی خیال تمام تکنیک ها می شویم و با همان روش ها پنهان کارانه سعی در لکنت نکردن می کنیم ، که این یعنی بازگشت به مرحله اول .

روشهای درمانی متفرقه

راه حل های مثل هیبنوتیزم ، کنترل ذهن و … این موارد ارزش بررسی ندارد ، چون حتی یک نفر نبوده که ادعا کند با این روش ها لکنتش را درمان کرده .
•خود درمانی: برای درمان کامل و پایدار باید یک سری مراحل طی شود و یک سری شرایط ایجاد گردد که لازم به حضور در کلینک است، کسانی که حاضر به درمان حضوری نیستد، به احتمال قوی از برخورد مستقیم با لکنت و پذیرش این که لکنتی هست امتناع می کنند. / مقاله مزایای درمان لکنت زبان در کلینیک گفتار درمانی فرهمندپور /( این مورد در توضیح روش درست درمان بیشتر مورد بررسی قرار می گیرد )

مسیر درمان کامل و پایدار لکنت زبان در کلینیک گفتار درمانی

برای درمان کامل و پایدار باید هر سه قسم نامبرده ) لکنت ظاهری ، لکنت ذهنی ، عوارض لکنت ( درمان شود . حال هرچه سن لکنت درمان جو کمتر باشد طول درمان کمتر خواهد شد ، بدان جهت که هر چه بیشتر زمان بگذرد و فرد با لکنت بیشتر خو کند و بیشتر درگیر لکنت ذهنی و عوارض لکنت شود زمان بیشتری برای درمان نیاز است تا دیدگاه های آسیب دیده و ذهن شرطی شده درمانجو درمان شود . زمان درمان برای افراد بالغ که دیگر لکنت جزئی از متن زندگیشان شده 3-2 سال طول می کشد بدین جهت که ترمیم دیدگاه ها و از بین بردن لکنت ذهنی و جلو گیری از پنهان کاری درمانجو زمان می برد ، چون لکنت ریشه در ذهنیت افراد دارد و از بین بردن این ذهنیت که عادت 10 ساله ی امسال من است سخت و زمان بر است .

ریشه و اساس لکنت زبان در ذهنیت و تصورات ذهنی ماست
ریشه و اساس لکنت زبان در ذهنیت و تجارب است

درمان لکنت زبان بزرگسالان

•آسیب: شناخت ماهیت لکنت زبان ، تا با شیوه های گفتاری لکنت ظاهری برطرف شود.
•واکنش: در اختیار قرار دادن فرایند شیوه گفتار عادی به شخص
•نتیجه: تغییر دیدگاه های شخص نسبت به خود ، محیط ، جامعه و …موارد نام برده در بالا بخش نظری در درمان لکنت است ، اما مسیر عملی مراحل دیگری دارد البته این مراحل عملی مبتنی بر موارد نظری نام برده است:
•شناخت: شناخت ماهیت لکنت
•پذیرش: من لکنتی هستم ، یعنی درمانجو باید مشت خود را بگشاید و دیگر پنهان کار را کنار گذارد و آماده برای مسیر درمان باشد.
•حضور در گروه درمان: مدام ، مستمر ، همراه انجام تمرینات ، تماس های تلفنی و جلسات پارک و …
•طی مسیر درمان : مسیر درمان شامل حضور در جلسات کلینیک گفتار درمانی که هفته ای 3 بار ، حضور در جلسات پارک ، پیگیری مکالمه های تلفنی با گروه درمان و …

در حقیقت حضور و صحبت کردن و جوک گفتن و داستان خواندن در محیط امن و در بین گروه درمانی که مسلط به تکنیک های درمانی هستند و اگر جایی از تکنیک ها عدول کنی یا بخواهی نهان کاری کنی جلو تو را می گیرند از لوازم درمان است. از اینها مهمتر، تجزیه و تحلیل آسیبهای لکنت است که اگر این گروه نباشد همان طور که گفته شد کسی نیست تا اشکالات دیدگاهها و به کار گیری تکنیک های را از ما بگیرد و مانع پنهان کاری ما شود .

گروه درمان نه تنها در مدت حضور در کلینیک گفتار درمانی، بلکه همیشه مثل یک دوست کنار ما هستند و مسیر درمان ما را زیر نظر دارند؛ به نحوی که خیلی از دوستان گروه درمان بعد از درمان کامل و پایدار هنوز دوستان صمیمی و خوبی در کلینک دارند و گاهی به کلینیکی که برگ جدیدی در زندگی شان بوده سر می زنند و دوستان تازه وارد با دیدن این نمونه های موفق ، انگیزه و جدیتی مضاعف برای تلاش تا رسیدن به زندگی بدون لکنت پیدا می کنند .

برای درمان به خانواده ای پیگیر ، اهل مطالعه و تحقیق نیاز است تا بتواند ولو حداقلی از زاویه فرزند به لکنت نگاه کنند البته اغلب مراجعه کننده ها – بخصوص خانواده ها – اول با استیصال و بدون اعتقاد قلبی ثبت نام می کنند ولی کمی بعد نظرات شنیدنی و کاملا متفاوتی دارند.

* مسیر درمان لکنت زبان، مسیری پیچیده، ولی آرامبخشی است که اگر متخصص گفتار درمانی به ریزه کاریهای آن مسلط نباشد، درمان از حرکت می افتد.

توجه

همان طور که گفته شد برای درمان قطعی و پایدار باید 3 مرحله طی شود اما باید متاسفانه اذعان کرد که تغییر ساختار دیدگاه های آسیب دیده فرد لکنتی در همه وجود ندارد و برای درمان کامل و پایدار لازم است فرد تغییر کند و تغییر عادات و افکار و اعتقاداتی که با آن ها سال ها زندگی کرده ایم بسیار مشکل است. من هنوز مسیر درمان را به طور کامل شروع نکردم ولی امیدوارم مرد کار های سخت و اهل تغییر دیدگاه های آسیب دیده خود باشم ، با کمک خدا، خانواده، گفتار درمان عزیز و دوستان مهربان گروه درمان البته انگیزه و استمرار و جدیت خود فرد بسیار اهمیت دارد.

در مسیر درمان کامل و پایدار اینکه ما چه میزان لکنت ظاهری داریم اهمیت ندارند ، در واقع لکنت عارضه ای صفر و یکی است ، یا لکنت داریم که نیاز به درمان است یا نداریم و میزان لکنت اصلا اهمیت ندارد ، یعنی میزان واکنش به عارضه لکنت، نماینده ای برای شدت و ضعف عارضه نیست. مثلا اگر یک بار 7 سیب پیش ما بگذارند و بخواهیم یکی را بخوریم و بگویند 2 سیب آلوده به زهر است استرس ما فعال می شود حال اگر بگویند 4 سیب آلوده است باز هم ما دچار استرس می شویم. لکنت ظاهری نماینده ای برای میزان آسیب دیدگی دیدگاه ها و شدت لکنت ذهنی نیست .

این مطالب حاصل روز ها مطالعه و فکر بر روی مطالب سایت و کتاب راز لکنت زبان و گفتگو با دوستان گروه درمان قبل از ثبت نام و قطعیت حضور آماده شده ، هر چند که آشنایی با مسیر درمان خود قدم مهمی در طی مسیر است و در واقع من در حال حاضر در مسیر درمان قرار گرفته ام .
#امیر_محمد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *