راهنمای کامل درمان لکنت زبان | بهترین روش ها و جدیدترین تکنیک ها

ابزارهای درمان لکنت زبان

درمان لکنت زبان نیازمند مجموعه‌ای از ابزارها و شرایط مکمل است که در کنار یکدیگر، بستر لازم برای پیشرفت و تثبیت درمان را فراهم می‌کنند. مهم‌ترین ابزارهای درمان لکنت زبان عبارت

• محیط درمان مناسب
• آموزش تکنیک های گفتار درمانی و انواع اختلالات گفتاری
• گروه درمان منظم و هدفمند
• فعالیت های خارج از محیط درمان
• هدایت و همراهی شخص در طول مسیر درمان

مهم ترین عامل درمان لکنت زبان

بی‌تردید یکی از مهم‌ترین عوامل در سامان‌دهی گفتار طبیعی، تنفس صحیح و هماهنگ با گفتار است. در بسیاری از موارد، به‌اشتباه تصور می‌شود که تنفس دیافراگمی همان دم شکمی است؛ در حالی‌که دم صحیح دیافراگمی نیازمند آموزش دقیق و درک درست از نحوه عملکرد دستگاه تنفسی است.

تجربه نشان می‌دهد دستیابی به درمان پایدار لکنت زبان، بدون آموزش اصولی تنفس و تمرین و پیگیری آن در شرایط مختلف ارتباطی، دشوار خواهد بود. به همین دلیل، تمرین‌های تنفسی زمانی مؤثر هستند که به‌صورت هدفمند و در چارچوب یک مسیر درمانی منسجم انجام شوند.

هدایت شخص در طول مسیر درمان لکنت زبان

برخی تصور می‌کنند هدایت در درمان لکنت زبان به این معناست که گفتاردرمانگر با مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، درمان‌جو را از پیچ‌وخم‌های مسیر عبور می‌دهد. در حالی‌که واقعیت این است که هیچ‌کس جز خود فرد دارای لکنت نمی‌تواند به‌طور کامل به لکنت ذهنی خود دسترسی داشته باشد؛ لکنتی که شامل خاطرات منفی، پنهان‌کاری‌ها و واکنش‌هایی است که طی سال‌ها و در لایه‌های مختلف ذهن شکل گرفته‌اند.

آنچه گفتاردرمانگر می‌تواند مشاهده و درک کند، تنها بخشی از واکنش‌هایی است که فرد در محیط درمان بروز می‌دهد. در طول مراحل درمان لکنت زبان، نقش درمانگر این است که با راهنمایی‌های به‌موقع و ایجاد شرایط مناسب، به فرد کمک کند تا به‌تدریج با لکنت ذهنی خود روبه‌رو شود، آن را بررسی کند و در مسیر اصلاح و بازسازی آن قدم بردارد. این تغییر، فرآیندی درونی است که بدون مشارکت فعال خود فرد امکان‌پذیر نخواهد بود.

درمان پایدار لکنت زبان

درمان پایدار لکنت زبان به معنای بازسازی و اصلاح دیدگاه‌ها، الگوهای ارتباطی و واکنش‌های آسیب‌دیده است؛ مسائلی که همگی در درون ذهن فرد شکل گرفته‌اند و تنها از همان مسیر نیز قابل اصلاح هستند.

یکی از پرسش‌های رایج این است که آیا درمان لکنت زبان مرز مشخصی دارد یا چه زمانی می‌توان به درمان «صددرصدی» رسید. این سؤال‌ها معمولاً از سوی افرادی مطرح می‌شود که به‌دلیل ناآشنایی با ماهیت لکنت، تلاش می‌کنند با آن مبارزه کرده یا صرفاً بر لکنت ظاهری غلبه کنند.

در حالی‌که لکنت زبان حریفی نیست که بتوان با آن زورآزمایی کرد. مبارزه با لکنت، مانند کشتی گرفتن با خود است. درمان لکنت زبان نیازمند جنگیدن نیست، بلکه به درک، پذیرش و بازسازی تدریجی نیاز دارد. لکنت بخشی جدا از کلیت فرد نیست که بتوان آن را زمین زد، بلکه پدیده‌ای است که تنها با اصلاح نگرش‌ها و الگوهای ارتباطی، مسیر بهبود آن هموار می‌شود.

درمان پایدار لکنت زبان در بزرگسالی نیازمند ابزار مناسب، طی‌کردن مسیر درمان و وجود راهنمای آگاه است.

بدون این سه عامل، عملاً امکان ندارد:

• چرخه لکنت زبان متوقف شود
• آرامش ذهنی در موقعیت‌های مختلف ارتباطی تجربه گردد
• زندگی واکنشی و مفعولی به زندگی کنشی و فاعلی تبدیل شود

در چنین شرایطی، فرد ممکن است برای مدتی کوتاه تصور کند به درمان رسیده است؛ اما این احساس پایدار نخواهد بود. در بهترین حالت، این تلاش‌ها تنها تصوری موقتی از درمان ایجاد می‌کنند که مانند حبابی زودگذر از بین می‌رود و در نهایت، ناامیدی و سردرگمی بیشتری برای درمان‌جو به همراه خواهد داشت.

چرا درمانجویان به بی راهه های درمان بیشتر تمایل دارند؟

1. دلایل مختلفی باعث می‌شود بسیاری از درمانجویان به‌جای طی‌کردن مسیر درست درمان، به بی‌راهه‌ها کشیده شوند.

   اطلاعات نادرست
   با اطمینان می‌توان گفت بخش زیادی از اطلاعات و تمرین‌هایی که در اختیار درمانجویان و خانواده‌های آن‌ها قرار می‌گیرد، با واقعیت و ماهیت لکنت زبان همخوانی ندارد و بیشتر موجب سردرگمی می‌شود.

   تبلیغات نادرست
   متأسفانه برخی افراد، چه در حوزه مرتبط و چه غیرمرتبط، با تبلیغات غیرواقعی و سودجویانه فعالیت می‌کنند؛ بدون آنکه پاسخگوی نتایج کار خود باشند.

   عدم پذیرش لکنت
   درد لکنت از یک‌سو و حجم بالای اطلاعات نادرست از سوی دیگر، گاهی فرد را به‌جای اقدام آگاهانه برای درمان، به انکار و نپذیرفتن مشکل سوق می‌دهد.

   تمایل به درمان سریع
   بسیاری از افراد زمانی به فکر درمان می‌افتند که با یک بحران ارتباطی روبه‌رو می‌شوند یا در آستانه یک موقعیت گفتاری مهم قرار دارند. به همین دلیل، با عجله به دنبال راهکارهایی می‌گردند که خیلی سریع نتیجه بدهد.

   حاشیه‌روی و حاشیه‌نگری
   پنهان‌کاری یکی از عوارض لکنت زبان است که می‌تواند فرد را به سمت پرداختن به موضوعات حاشیه‌ای و دور از مسیر اصلی درمان سوق دهد.

   کم‌وزیاد شدن لکنت ظاهری
   تغییرات شدت لکنت، ریشه در ماهیت خود لکنت دارد؛ اما برخی افراد این نوسانات را به شرایط بیرونی نسبت می‌دهند و منتظر می‌مانند تا شرایط به نفع آن‌ها تغییر کند.

   تلافی و جبران
   گاهی فرد به‌جای روبه‌رو شدن با لکنت، تلاش می‌کند آن را با موفقیت‌های دیگر جبران کند؛ موفقیت‌هایی که هرچند ارزشمندند، اما جای درمان را نمی‌گیرند.

   تصور درمان
   برخی روش‌های نادرست، حالتی از «تصور درمان» ایجاد می‌کنند؛ جایی که فرد احساس می‌کند بهبود یافته، اما پس از مدتی متوجه می‌شود تغییر پایداری اتفاق نیفتاده است.

   کاهش انگیزه درمان
   بسیاری از درمانجویان اعتراف می‌کنند که انرژی و انگیزه خود را در مسیرهای اشتباه از دست داده‌اند و زمانی برای درمان جدی اقدام کرده‌اند که دیگر توانی برایشان باقی نمانده بوده است.

   در طول مسیر درمان لکنت زبان، نقش درمانگر این است که مراقب این بی‌راهه‌ها باشد و درمانجو را به مسیر اصلی بازگرداند. این هدایت زمانی مؤثر است که رابطه‌ای نزدیک و قابل اعتماد بین درمانگر و درمانجو شکل گرفته باشد؛ جایی که ارزش و جایگاه گروه‌درمانی منسجم و هدفمند به‌خوبی مشخص می‌شود.

1- دارو درمانی و رژیم غذایی:

• آیا هیچ دارو و یا غذایی وجوددارد که بتواند سه جنبه درمان لکنت زبان را اصلاح کند؟
• آیا دارو می تواند حافظه  ی شخص را نسبت به موقعیت های خاص گفتاری اش تغییر دهد؟

تردیدی نیست که داروهای شل کننده عضلات و ضد اضطراب می تواند به طور موقت بر لکنت ظاهری شخص تاثیر گذارند. ولی آیا قادرند ارتباطات ودیدگاه شخص را دگرگون سازند؟ معلوم است بعد از قطع دارو ویا پایان دوره تاثیر دارو، مشکلات گفتاری نیز بازگشت می یابد. تنها چیزی که برای شخص باقی می ماند،خاطره افسوس بار کاهش لکنت است که وقتی به آن می اندیشد احساس می کند از آن دوران خوشش آمده است. در بهترین شرایط  احساس خوش آمدن افسوس بار  می تواند حاصل دارو درمانی برای لکنت زبان باشد. درمانجویانی که ضمن مصرف دارو به این کلینیک می آیند، بعد از مدتی داروهای خود را دور می ریزند و خوراکی های مورد پسند خود را می خورند. آن ها در می یابند که خوردن و نخوردن دارو و غذا، هیچگونه ارتباطی با درمان لکنت زبان نمی تواند داشته باشد. اگر علت لکنت بر کسی معلوم شود، بی تردید درمان را در دارو و تغذیه جستجو نخواهد کرد. در طول دوران حرفه ای خود هرگز ندیده ام فرد لکنت دار بزرگسالی در اثر مصرف دارو بهبود یافته  باشد. کسانی هم که چنین ادعایی کرده اند بعد از تحقیق معلوم شده که همچنان لکنت دارند و یا دسترسی به افراد بهبود یافته غیر ممکن بوده است. در برخی افراد لکنت دار ، میل به ادعای بهبود به خصوص با موضوع نامفهوم و نامعقولی چون خوددرمانی دیده می شود.

2. هیپنوتیزم:

• هیپنوتیزم به مفهوم تمرکزذهن وخواب رفتن مصنوعی است .حدود ۳۰ سال پیش با نویسنده کتاب معالجه لکنت زبان به وسیله هیپنوتیزم مرحوم شعبان طاووسی آشنا شده و سپس در همین زمینه به مدت یک سال با وی همکاری کردم و آنچه در مورد کاربرد هیپنوتیزم  در این مدت آموختم چنین بود:
• تا زمانی که شخص لکنت دار در حال هیپنوز بود، گفتاری بسیار روان و عادی داشت ولی به تناسب بیدار شدن و هوشیاری و به کار افتادن حافظه و مشخصات شخصیتی، لکنت او کاملاً بازگشت می یافت.
• بهترین خاصیت هیپنوتیزم را می توان یک نمایش و سرگرمی شبانه توصیف کرد.
• تا به حال هیچ گزارش معتبری مبنی بر مفید بودن هیپنوتیزم در امر درمان لکنت زبان منتشر نشده است.
• شاید بسیاری در تبلیغات خود ادعا کنند که قادرند با هیپنوتیزم لکنت را کاهش دهند یا حتی بهبود  بخشند اما تا به حال چنین معجزه ای رخ نداده است زیرا لکنت با تلقین نیامده تا بتوان آن را با تلقین هنگام هیپنوتیزم از بین برد.

3. دستگاه های ضد لکنت زبان

 دستگاه های ضد لکنت، با دو نوع عملکرد اصلی به بازار راه یافته است

• دستگاه ضد لکنت با عملکردی مانند صدای آبشار

نام های بازاری اینگونه دستگاه ها: دستگاه مسکر (Masker)، دستگاه لکنت شکن، دستگاه ضد لکنت، پکیج نرم افزاری لکنت شکن (Fluency Master ) . این دستگاه ها با فرستادن صدای آژیر مانندی به گوش ها، سبب از کار افتادن شنوایی شخص نسبت به گفتار خویش می شوند.

• دستگاه ضد لکنت با عملکردی مانند پژواک صدا در غار

نام های بازاری اینگونه دستگاه ها: دستگاه ضد لکنت، دستگاه لکنت شکن، پکیج نرم افزاری فید بک یا بیو فید بک ، Fluency Master، (D. A. F ) Delayed Auditory feedback . این دستگاه ها سبب انعکاس صدای گفتار شخص به گوش خود او می شوند. در واقع هر دو نوع دستگاه با مختل کردن شنوایی شخص، شرایط غیر معمول گفتاری را در چرخه ی لکنت فراهم می آورند. بنابراین، کاربرد هر گونه دستگاه ضد لکنت زبان، به مفهوم شرایط گفتاری غیر معمول می باشد، در بهترین شرایط ، دستگاه می تواند سبب کاهش موقتی لکنت ظاهری شخص گردد. ولی اگر کسی بخواهد چنین اسباب بازی های مضحکی را به عنوان درمان کننده ی لکنت زبان معرفی کند،خود شناختی از لکنت ندارد.

4. لیزر درمانی

از کسانی که می خواهند لکنت زبان را با لیزر درمان کنند  باید پرسید: شما لیزر را به کدام عضو فرد لکنت دار وصل می کنید که سبب درمان سه جنبه لکنت می شود؟

بسیاری از دوستان گروه درمان، اینگونه صحبت ها را نوعی به سخره گرفتن افراد لکنت دار تلقی می کنند.

5. تمرینات یک سو برتری نیمکره  های مغز

عده ای از برجسته ترین نظریه پردازان غربی علت وجود لکنت زبان را مسلط نبودن نیمکره چپ مغز به نیمکره راست می دانند.

آنان معتقدند که اگر مدتی از اندام های چپ بدن استفاده نشود، نیمکره راست تضعیف شده و نیمکره چپ به برتری می رسد و فرآیند چنین دیدگاهی منجر به درمان لکنت شخص می گردد.

چرا نظریه فوق نمی تواند صحت داشته باشد؟

تا به حال هیچ گزارش معتبری دیده نشده است که شخص لکنت داری با بستن دست و پا وچشم چپ بهبود یافته باشد.

لکنت زبان عارضه ای است اکتسابی که در سنین 2 تا ۶ سالگی می تواند به وجود بیاید. تصور کنید لکنت کودک ۵ ساله ای در اثریک  فشار روانی از جمله ترسیدن از گربه آغاز می شود. پرسش این است اگر نیمکره چپ مغز او به خوبی برتری نداشته، پس چرا  قبل از فشار روانی، فقدان برتری نیمکره سمت چپ سبب لکنت او نگردیده است؟

اگر فقدان برتری نیمکره چپ مغز صحت داشته باشد پس چگونه ممکن است که فقط گفتار شخص را در بر میگیرد؟ چرا هیچ تاثیری بر کارکرد دیگر اندام هامانند دست و پا و چشم ندارد؟

بستن دست و پا و چشم چه تاثیری می تواند بر جنبه های درمان بگذارد؟ چگونه دیدگاه های شخص را تغییر می دهد؟ چگونه آسیب شزطی شده را اصلاح می کند؟ چگونه واکنش لکنت ظاهری را متوقف می سازد ؟

6. جراحی:

بسیاری از متخصصان طب سنتی معتقدند سه نوع عمل زیر سبب بهبود یا کاهش لکنت زبان می شود :

• بریدن بند زیر زبان ( tongue tie )

گاهی دیده می شود گره زیر زبانی شخصی جلوتر از حد معمول قرار می گیرد و حرکت زبان را محدود می کند و مشکلاتی را از نظر تلفظی و جا به جا کردن لقمه در دهان ایجاد می نماید . ولی چنین مشکلی را در هیچ شرایطی نمی توان به موضوع لکنت زبان ارتباط داد.

• فصد زیر زبان

آن ها معتقدند خون گرفتن از رگ زیر زبان یا حجامت کردن  سبب درمان لکنت زبان خواهد شد .

شاید چنین پزشکانی تصور کرده باشند از آنجا که نام این عارضه  لکنت زبان  است ، حتما درمان را در انگولک کردن زبان و اطراف آن باید جستجو نمود.

7.تمرینات مرسوم در درمان لکنت زبان

دقت داشته باشید که لازمه اصلاح سه جنبه ی درمان آسیب، واکنش، تغییرات دیدگاهی در گفتار عادی و روزمره ی شخص و در شرایط و ارتباطات طبیعی و روزمره او نهفته است، نه در گفتاری غیر طبیعی و استریلیزه و یا آزمایشگاهی. این بدان معنا ست که در روند درمان ، خود شخص است که باید درمان شود تا شرایط خاص او به شرایط عادی تبدیل شود.

• کشیدن صداها : آ…….. ۴۰ ثانیه
• خواندن متن کتاب، روزنامه
• کلماتی که صدای اول آن ها صداهای خاص باشد: باران، بادبزن ، بهرام، بستنی. با این هدف که ترس شخص از صدای  ” ب ” بریزد
• صحبت مقابل آیینه
• مانند آدم ماشینی صحبت کردن

انواع توصیه ها

• شهامت داشته باش
• نفس عمیق بگیر و برو جلو
• امتناع از بیان کلمات مشکل

طراحان اینگونه  تمرینات وتوصیه ها باید بتوانند به این پرسش پاسخ دهند.

با اینگونه تمرینات چگونه جنبه های سه گانه درمان لکنت زبان اصلاح میشوند؟

نتیجه

بی تردید نمی توان ادعا کرد کدام یک از روش های درمان موجود بهتر است، ولی با اطمینان می توان گفت که یک روش درمان لکنت بزرگسالان باید برای هر یک از جنبه های زیر برنامه ریزی مشخص و هدفمندی داشته باشد:

• آسیب لکنت : زبان ذهنی
• واکنش لکنت : زبان ظاهری
• تغییرات دیدگاهی: تاثیر لکنت بر دیدگاه ،ارتباطات ، احساس

درمان، به مفهوم اصلاح جنبه های فوق و متحول شدن شخص لکنت دار است. درمان یعنی آزادی از زندان چون و چرا ها و شرایط خاص، یعنی از کیفیت واکنشی به کیفیت کنشی رسیدن ، یعنی آن که مرکز ثقل شخص به خود او بازگردد.

چگونه از لکنت زبان رهایی یابیم؟

برای رسید به درمان عمیق و ماندگار باید سه جنبه درمان به طور همزمان اصلاح شوند:

1. آسیب یا لکنت ذهنی: وضعیت خاص، ذهن آشفته ، پیش بینی ، پنهان کاری، عوارض لکنت
2. واکنش یا لکنت ظاهری: اسپاسم تارهای صوتی، لکنت کردن، اسپاسم و حرکات اضافی سایر اندام ها ، شنیدن یا احساس کردن لکنت خود. نتیجه یا تغییرات دیدگاهی و ارتباطی

چنین فرایندی به دو سال تلاش درمان جو نیاز دارد تا شخص بزرگسال به مرحله ی تثبیت گفتاری و ذهنی برسد.

راه ها و روش ها

بسیاری از جوانان دارای لکنت، هنگام مواجهه با آگهی‌ها و مقالات درمان لکنت زبان، به‌دنبال چیزی به نام «روش» یا «تمرین خاص» می‌گردند؛ به امید آنکه بتوانند با چند دستورالعمل یا خوددرمانی، مسیر درمان را به‌تنهایی طی کنند یا با چند دوست هم‌مسیر، این راه دشوار را به پایان برسانند.

در تجربه‌های فراوان دیده شده است که افراد بسیاری:

• سال‌ها به پنهان‌کاری تکیه کرده‌اند تا بخشی از شخصیت ارتباطی آن‌ها شده است
• جست‌وجوی «روش درمان لکنت زبان» به مهم‌ترین کلیدواژه ذهنی آن‌ها تبدیل شده است
• کتاب‌ها و مقالات متعددی مطالعه کرده‌اند، بدون تغییر پایدار
• مجذوب توصیه‌ها و دستورالعمل‌های پراکنده شده‌اند
• تلاش کرده‌اند با لکنت خود مبارزه کنند و آن را زمین بزنند
• به خوددرمانی و نظریه‌های غیرعلمی دل بسته‌اند
• نقش درمانگر یکدیگر را در جمع‌های دوستانه بازی کرده‌اند
• روش‌هایی مانند نرم‌افزار لکنت‌شکن، طب سنتی، طب سوزنی، هیپنوتیزم و انواع داروها را آزموده‌اند، بدون نتیجه ماندگار

  درمان واکنش

  هدف اصلی درمان لکنت زبان، اصلاح و بازسازی ذهنیت آسیب‌دیده فرد است. درمانگرانی که تنها بر ظاهر گفتار تمرکز می‌کنند، در واقع به‌جای پرداختن به ریشه مشکل، صرفاً در تلاش برای اصلاح واکنش به لکنت هستند؛ رویکردی که معمولاً به بهبودهای موقتی منجر می‌شود.

  درمان سریع

  درمان لکنت زبان به زمان، تجربه و تغییر تدریجی نیاز دارد. درمان‌های سریع، چندجلسه‌ای یا چندماهه، بیشتر در تبلیغات سودجویانه دیده می‌شوند و در عمل نمی‌توانند به درمان پایدار منجر شوند.

  مربی و گروه درمان

  طی‌کردن مسیر درمان لکنت زبان، نیازمند حضور راهنمای آگاه و مجرب و گروه درمان سازمان‌یافته است. تجربه نشان داده است اقدام‌هایی خارج از این چارچوب، نتیجه‌ای جز «تصور درمان» نداشته‌اند؛ حالتی که پس از فروکش‌کردن، فرد را دچار آشفتگی و ناامیدی بیشتری می‌کند.

  نمونه‌هایی از مسیرهای ناکارآمد:

  • گروه درمان بدون درمانگر مجرب
  • درمانگر آگاه بدون گروه درمان
  • راهنما یا مشاوری که خود درگیر لکنت حل‌نشده است
  • خوددرمانی
  • کتاب‌درمانی
  • دارودرمانی

چهار گام تا رسیدن به درمان لکنت زبان

1. گام اول : شناخت

فشارهای روانی متعدد و پیوسته این عارضه و همچنین اجبار در اجرای ترفندهای پنهانکاری، شناخت شخص نسبت به مشکل خویش مختل می سازد. برای این منظور مطالعه کتاب راز لکنت زبان پیشنهاد می شود.

2. گام دوم : پذیرش

به این معنی است که شخص به جای فرار مکرر از مشکل خویش، بتواند آن را ببیند و بدون پنهانکاری در رفع منطقی آن بکوشد. معمولا شناخت مشکل به پذیرش سریع آن نمی انجامد. پذیرفتن مشکل به فرایندهای مختلف و متعددی نیاز دارد.

3. گام سوم : حضور در گروه درمان

بسیاری از درمانجویان با شنیدن کلمه گروه درمان دچار نگرانی های مجهولی می شوند که فقط بعد از حضور در گروه، به پوچی آن پی خواهند برد. چه کسانی در گروه هستند؟ آیا من هم باید در جمع صحبت کنم؟ اگر گیر کردم؟ گروه درمان  یعنی جمعی از جوانان ۱۸ تا ۵۰ ساله که به منظور درمان این عارضه، به هم یاری تعریف شده ای می رسانند. یاری گرفتن و یاری رساندن در محیطی دوستانه، لازمه درمان بدون اضطراب است.

4. گام چهارم : طی مسیر درمان

گام نهادن در مسیر درمان، تجربه ای با شکوه برای رسیدن به زندگی جدیدی است که هرگز شخص آن را نیازموده. یعنی بازسازی آسیب های گذشته یعنی توانایی در ارتباطات گوناگون یعنی درمی یابیم که کی بوده ایم، کی هستیم و به چه چیزی باید برسیم یعنی خواسته ها و آرزوهایمان با خود ما یکی می شوند و این ها به شناخت نیاز دارد. شناخت لکنت زبان، شناخت خود، شناخت دیگران بعد از دو سال تلاش و رسیدن به آنچه که باید باشیم، درونمان ندا می دهد. ای کاش زودتر به زندگی باز می گشتم.

 چالش های مسیر درمان لکنت زبان

بارها تأکید شده است که درمان لکنت زبان نیازمند فعالیت در گروه درمانی است؛ گروهی که اعضای آن از نظر فرهنگی، اجتماعی و ارتباطی هماهنگی نسبی با یکدیگر داشته باشند. با این حال، هر گروهی به‌طور طبیعی بر پایه‌ی اتفاق نظر و اختلاف نظر شکل می‌گیرد و اعضای گروه درمان لکنت زبان لازم است با هر دو جنبه روبه‌رو شوند.

چشیدن طعم اتحاد و همدلی در مسیر درمان، احساس امنیت و خودباوری را در فرد تقویت می‌کند. از سوی دیگر، مواجهه با اختلاف نظرها و یادگیری نحوه حل‌وفصل یا کنار آمدن با آن‌ها، مهارت‌های ارتباطی فرد را افزایش می‌دهد و او را برای تعاملات واقعی زندگی آماده‌تر می‌سازد.

اغلب درمانجویان، با تکیه بر واقع‌بینی ذاتی و تغییرات دیدگاهی که در ماه‌های ابتدایی درمان لکنت زبان تجربه می‌کنند، مسیر درمان را بدون چالش‌های جدی و بازدارنده ادامه می‌دهند. رفتار این افراد معمولاً چنین است:

• با نگاه رو به جلو، دوری از حاشیه‌ها و پذیرش اختلاف نظرها، مسیر درمان را ادامه می‌دهند.
• با اعضای گروه رابطه‌ای خیرخواهانه و مسئولانه دارند و می‌دانند حفظ منافع جمعی به تعادل و اعتبار فردی آن‌ها کمک می‌کند.
• در برقراری ارتباط با افراد تازه‌وارد پیشگام هستند و مشاوره‌های صادقانه و کاربردی ارائه می‌دهند.
• برای ارزیابی و اصلاح دیدگاه‌های خود، بدون مقاومت و توجیه، از نظر دوستان گروه استفاده می‌کنند.
• حتی با وجود مشکلات شخصی، با حس مسئولیت و پرهیز از واکنش‌های تلافی‌جویانه، می‌توانند نقش سازنده‌ای در مسیر درمان و گاهی حتی در اصلاح رویکرد مربی ایفا کنند.

با این حال، همه درمانجویان مسیر درمان را به این شکل تجربه نمی‌کنند. معمولاً حدود ۱۰ درصد از جوانان در طول درمان لکنت زبان با چالش‌ها و دست‌اندازهای ذهنی جدی روبه‌رو می‌شوند. حل این مسائل اغلب به همکاری نزدیک خانواده با محیط درمان نیاز دارد. اگر خانواده به هر دلیل نتواند نقش حمایتی و مؤثری ایفا کند، روند درمان ممکن است طولانی شود یا حتی متوقف گردد.

توقف درمان به این معناست که فرد ممکن است به گفتار نسبتاً روانی دست یابد، اما به‌دلیل باقی‌ماندن برخی دیدگاه‌های اصلاح‌نشده و نبود فرصت بازسازی آن‌ها، همچنان از نظر ذهنی و ارتباطی رنج ببرد.

به طور معمول رفتار این افراد را اینگونه می توان ارزیابی نمود :

• با نگاه رو به جلو ، دوری از حاشیه ها و تطبیق خود با اختلاف نظرها ، مسیر درمان لکنت زبان را طی می کنند .
• با افراد گروه رابطه خیرخواهانه و با مسئولیتی دارند و اغلب می دانند حفظ منافع اعضا ، بر اعتبار و تعادل خود آنان می افزاید .
• در برقراری ارتباط با افراد تازه وارد پیشگامند و به آنها مشاوره های صادقانه و مفیدی ارائه می دهند .
• برای ارزیابی و اصلاح دیدگاه های خود ، بدون مقاومت و دلیل تراشی با دوستان گروه مشورت می کنند .

همیشه چنین افراد با تدبیری هستند که با وجود مشکلات خویش ، با حس مسولیت و دوری از واکنش تلافی و جبران ، می توانند در تعیین مسیر درمان لکنت زبان و حتی تغییر نظر و رفتار مربی خود نقش سازنده و پابرجایی داشته باشند . ولی همیشه چالش هایی که درمانجویان با آن روبرو می شوند به این راحتی ها نیست . معمولا ۱۰% جوانان در طی مسیر درمان لکنت زبان، دچار دست اندازهای ذهنی بزرگی می شوند که حل آنها به همکاری نزدیک خانواده با محیط درمان نیاز دارد ؛ ولی اگر خانواده به هر دلیلی نتواند نقش مثبتی داشته باشد ، به مفهوم طولانی شدن مدت زمان درمان و گاه متوقف شدن آن خواهد بود . متوقف شدن درمان به این معنی است که شخص گفتار نسبی خوبی به دست می آورد ولی از برخی دیدگاه های اصلاح نشده که شرایط بازسازی آن را نیافته ، همچنان رنج خواهد برد .

اگر مجموعه‌ای از عوامل زیر را در زندگی یک جوان دارای لکنت کنار هم قرار دهیم:
عوارض لکنت زبان، ترفندهای پنهان‌کاری، خواستن‌ها و نتوانستن‌ها، شکست‌ها و ناامیدی‌ها، سال‌ها تحمل‌کردن و دم نزدن، طبیعی است که برخی افراد ـ بسته به ویژگی‌های فردی، محیط آموزشی و شرایط خانوادگی ـ دچار سرخوردگی عمیق شوند.

این سرخوردگی مانند فنری فشرده در روان فرد عمل می‌کند. زمانی که او به توانایی‌های گفتاری و ارتباطی بهتری می‌رسد، ممکن است با عطشی شدید برای جبران گذشته، ناخواسته دچار رفتارهای افراطی، بهانه‌جویی و پرخاشگری شود. در این شرایط، قدرت منطق و پذیرش کاهش می‌یابد و توقعات غیرواقعی می‌تواند موجب تنش در روابط شود.

خانواده‌ها معمولاً این وضعیت را چنین توصیف می‌کنند:
«گفتارش خیلی بهتر شده، اما انگار با همه سر جنگ دارد.»

از آنجا که محیط درمان امن‌ترین فضا برای بروز این واکنش‌هاست و اعضای گروه از سابقه گفتاری فرد آگاه‌اند، برخی درمانجویان ناآگاهانه بیشترین پرخاشگری و تخریب را در همین فضا تجربه می‌کنند. در مواردی، فرد تلاش می‌کند با ایجاد پیوندهای ناسالم، دیگران ـ به‌ویژه افراد تازه‌وارد یا آسیب‌پذیر ـ را به‌سمت خود بکشاند و نقش دوست یا درمانگر دلسوز را به‌طور نادرست ایفا کند. این روابط اغلب با سوءتفاهم، تضاد و فرسایش عاطفی همراه می‌شوند.

در این مرحله، برداشت فرد از رفتار دیگران دچار تحریف می‌شود؛ به‌گونه‌ای که:
لبخند به تمسخر،
محبت به نیت پنهان،
راهنمایی به دخالت،
سکوت به بی‌محلی
و شوخی به بی‌احترامی تعبیر می‌شود.

در چنین شرایطی، نقش مربی و درمانگر بسیار حساس است:

• محافظت از سایر اعضای گروه، به‌ویژه تازه‌واردها
• صبر و شکیبایی برای آرام‌شدن تدریجی فضای ذهنی فرد

تجربه نشان داده است که با این رویکرد، بسیاری از افراد دوباره به تعادل بازمی‌گردند و بعدها با شگفتی از رفتارهای گذشته خود یاد می‌کنند.

ضمن اینکه همیشه در حال بهانه جویی ، پرخاشگری و تخریب هستند ، با این همه ، کمتر ساعتی است که به محیط درمان لکنت زبان، دوستان گروه و مربی خود نیندیشند . آنها به قدری درگیر تغذیه به این خوی تلافی و جبران خویش هستند که کمتر می توانند رفتارهای خود را تجزیه و تحلیل نمایند . حال اگر طعمه نیز به این مرحله برسد ، پاسکاری مخربی بین ایده ها و خلق و خوی آنان در می گیرد و ندانسته به تخریب یکدیگر می پردازند . اگر چنین شخصی در این مرحله عاشق شود ، عشق او بیشتر جنبه نمایشی و واکنش به شرایط روانی او خواهد داشت . تشخیص اینکه کدام یک از دوستان گروه به این دام خواهد افتاد ، بسیار مشکل است .

در این شرایط لازم است مربی به دو نکته مهم بپردازد :

• مراقبت از دوستان دیگر _ بخصوص تازه واردها _ در برابر پرخاشگری ها و طعمه یابی این افراد .
• صبر و شکیبایی ، تا شاید جو ذهنی شخص رفته رفته آرام گیرد .

می توان گفت نیمی از این افراد تا کنون با این تدبیر به جمع دوستان باز گشته اند . ولی اگر صبر هم نتواند کارساز باشد ، می شود داستان « تیغی در دست زنگی مست » … . معمولا افرادی که با صبر و شکیبایی دوستان گروه و مربی از چنین بحرانی بیرون جسته اند چنین می گویند :

• نمی دونم چرا اون کارها رو می کردم !
• الان که فکرشو می کنم از خودم خجالت میکشم
• همش می خواستم یه دشمن بتراشم و باهاش دعوا کنم
• فشارهای درونمو می خواستم رو یکی خالی کنم
• از صبح تا شب از همه بهونه میگرفتم ، پدر ، مادر ، فامیل ، دوست و بخصوص از محیط کلینیک … .

برخی از دوستان گروه درمان لکنت زبان وقتی می بینند با اجرای تکنیکهای گفتاری ، می توانند گفتار طبیعی را در ارتباطات مختلف تجربه نمایند ، به جای پرداختن به بازسازی دیدگاه ها و ارتباطات خویش _ که اساسی ترین مرحله درمان است _ مانند یک عصا دودستی به تکنیکها می چسبند و به آن تکیه می کنند . آنها تصور می کنند اگر ضعفی در گفتارشان دیده شود ، به علت فقدان تسلط بر اجرای تکنیکها می باشد . از اینرو اغلب زمان خود را به طور آشکار و نهان ، صرف تقویت اجرای این تکنیکها می کنند .

علت چنین رفتاری را اینگونه میتوان ارزیابی نمود :

1. آنها « درمان » را در لکنت نکردن می بینند _ به طور برجسته ای چنین دیدگاهی را در خانواده آنان می توان ردیابی نمود _
2. وحشت و هراس از بازگشت لکنت ، قدرت و توان تغییر و تحول شخص را متزلزل می سازد 

در این مرحله اگر دوستان آگاه به مسیر درمان و حتی مربی به او چنین راهنمایی کنند :

« خانم / آقا انقدر به این عصا تکیه نکن ، وقت آن رسیده که مانند یک شکارچی به تعقیب شرایط دشوار بپردازی ، خود را محک بزنی و به ارزیابی ارتباطات و دیدگاه های آسیب دیده توجه نمایی و … . »

دراین شرایط او به دلیل تراشی روی می آورد ، مقاومت می نماید و در صورت اصرار ، ممکن است گوینده را دشمن خود تصور کند .

اشتباه نشود ، قصد او لجبازی نیست ، بلکه بدون عصای تکنیکها ، چاه عمیقی را سر راه خود می بیند و از لغزش درون آن به شدت می هراسد .

درمان قطعی و موثر لکنت زبان – داروی گیاهی لکنت زبان – عطاری شفا !!!

این بیماری که بیشتر از دوران طفولیت نقش بسته است در این بیماری توانمندی تمرکز فکری ضعیف عمل کرده و نوعی حالت دلهره و اضطراب در موقع صحبت کردن برای شخص ایجاد میشود. مزاج این افراد بیشتر سرد و رطوبتی بوده و آنها ضعف بدنی و حافظه ضعیفی دارند این دارو باعث می شود که مزاج زبان گرم شود و همچنین بدن را تقویت کند که بصورت خوراکی استفاده می شود.

نقد:

بسیار طبیعی به نظر می رسد که هر کس دنیا را از دیدگاه و تجارب خویش بنگرد. ولی آیا بدون شناخت و تجربه، می توان به دیدگاه صحیحی دست یافت؟ اگر برای یک عامی از تیرازونوروس و آرکئوپتریکس – دایناسورها – صحبت کنیم، در ذهن او نمی تواند چیزی بیش از اژدهای خیالی نقش بندد. به همین علت است که هر حرفه ای، لکنت زبان را از دیدگاه و تخیلات خود می نگرد و نه از واقعیت آن. شناخت لکنت زبان – مانند هر شناخت دیگری – به فاکتورهایی چون مطالعه، تماس مستمر، مشاهده و تجربه، و پیگیری نیاز دارد. بدون تماس مستمر با این عارضه، غیر از توهم به شناختی دست نخواهیم یافت؛ و تنها رشته ای که فاکتورهای بالا را در اختیار دارد، فقط « رشته گفتار درمانی » است. با کمی دقت درخواهیم یافت که اغلب حرفه های متفرقه و نامربوط به این عارضه، آن را از دیدگاه و هم خود می نگرند: روان شناس و روانپزشک       =====>               مشکل روانی مغز و اعصاب                    =====>               مشکل مغزی و عصبی عطاری                            =====>               مشکل مزاجی! و متاسفانه برخی همکاران  دستگاه های لکنت شکن! روزی یکی از دوستان گروه درمان از من خواست تا این جمله را به گوش کسانی برسانم که نشناخته و ندانسته در مورد این عارضه نظر می دهند:

بابا به خدا اون قبری که روش گریه می کنید، مرده توش نیست

با این همه، از عزیزانی که توسط داروهای گیاهی بهبود یافته اند، خواهش می کنم تجربه خود را در اختیار دوستان دیگر قرار دهند. پاسخ های خانواده ها در مواجهه با درمان لکنت زبان : معمولا هنگامی که شخص به افراد خانواده خود می گوید: پدرم/ مادرم/ همسرم، می خواهم برای درمان لکنت زبانم اقدام کنم، اغلب از روی ناآگاهی چنین پاسخ می دهند: تو؟! تو که لکنت نداری! پس چرا کسی لکنت ترا ندیده؟! تو که داری به این خوبی حرف می زنی! همه بعضی وقتا تپق می زنند. عزیزم من انقدر دوستت دارم که اصلا برام مهم نیست. زیادی سخت می گیری. تو خیالاتی شدی. انقدر ما تو زندگی مشکل داریم که لکنت تو هیچی حساب نمیشه و… اینگونه پاسخها هنگامی شدت می گیرند که مخاطب، خود لکنت پنهان داشته باشد و یا شرایط دشوار شخص در محیط خانواده نباشد و نزد آنان کمتر دچار لکنت شود.

پرسش این است:

چرا کسانی که ما را خیلی هم دوست دارند، ولی نسبت به درمان لکنت ما چنین واکنشهایی نشان می دهند؟

1. نا آگاهی و عدم شناخت

یکی از مشکلات همیشگی جوانان دارای لکنت، ناآگاهی خانواده ها در مورد ماهیت و آسیبهای آن می باشد. کمتر والدین یا همسرانی را می توان یافت که رفتاری آگاهانه و کمک کننده داشته باشند؛ ولی اصلا نباید آنها را مقصر یا مغرض دانست – غیر از مخاطبان لکنت دار، که مورد بحث ما نیست. – مقصران واقعی، نویسندگانی هستند که اخبار و اطلاعات متناقض، نادرست و کریهی از این عارضه منتشر می کنند ( مانند قرار دادن لکنت زبان در زمره اختلالات مغزی و عقب ماندگی ذهنی. همین اطلاعات موهوم و روان پریشانه است که شخص و خانواده او را به عدم پذیرش لکنت زبان وادار می سازد. کیست که مایل باشد به جرگه عقب ماندگی های ذهنی پیوند یابد؟! )

2. انتزاعی بودن لکنت

معمولا افراد خانواده شخص لکنت دار را از یک دیدگاه وارونه تجزیه و تحلیل می کنند. آنها می بینند که او جسم سالمی دارد، با دوستان خود به کلاسهای ورزشی و تفریحی می رود، تغذیه خوبی دارد و … فقط گاهی زودرنج می شود، گاهی عصبانی، گاهی بهانه جو و بداخلاق، گاهی گوشه گیر و افسرده و … و البته گاهی هم کمی لکنت می کند. بسیار دشوار است بتوان به آنها دو نکته زیر را توضیح داد:

• پشت صحنه همان لکنت کم، یک دنیا آشفتگی و درگیری ذهنی نهفته است.
• تمامی این مشکلات را کم و بیش باید زیرمجموعه لکنت او دانست.

3. قیاس با خود

اغلب نزدیکان، از آنجا که نمی توانند خود را به جای شخص لکنت دار قرار دهند، شرایط او را با شرایط خود قیاس می کنند و چنین راهنمایی می کنند: عجله نکن – دقت کن – آرومتر – نفس عمیق – اول فکر کن بعد بگو – فکر کن اون از تو پایین تره – اعتماد به نفستو بیار بالا و … به این ترتیب، رابطه عاطفی خود را با او بیشتر می کنند و سبب می شود شخص مرتب با آزردگی بگوید « خدایا این چه بلایی است که هیچکس نمی تواند آنرا درک کند؟! »

4. دلسوزی

بسیاری از خانواده ها تلاش می کنند با ترحم و دلسوزی، مشکل را کم اهمیت جلوه دهند؛ ولی کسی که مرتب در حال سوختن است، دلسوزی آنها را بنزینی روی آتش خود حس خواهد کرد.

5. نوسان لکنت

از آنجا که لکنت ظاهری شخص مرتب در نوسان است، این نکته برخی خانواده ها را وامی دارد تا به جای درمان، به فراهم آوردن و تحکیم شرایطی باشند که لکنت کمتری مشاهده کرده اند!

6. عدم پذیرش

یکی از واکنش های عمیق لکنت زبان، عدم پذیرش آن توسط شخص و خانواده اوست. این واکنش مانند گره ای بر سر راه عمل می کند که هر گاه با آن روبرو می شوند، به جای باز کردن گره، آنرا کمی به جلو می رانند و به این ترتیب چرخه اضطراب، تضاد و آشفتگی ذهنی را تقویت می نمایند.

7. پنهانکاری شخص

گاهی پنهانکاری آنچنان برای شخص حیاتی و عمیق می شود که با اجرای ترفندهای بسیار پیچیده، از لو رفتن لکنت حتی نزد خانواده جلوگیری می کند.

8. پنهانکاری خانواده

معمولا خانواده هایی که سعی در پنهان کردن لکنت شخص دارند، خود نیز دچار عوارض آن می شوند در نتیجه:

• از نام لکنت زبان متنفر می شوند.
• از اقدام به درمان سر باز می زنند.
• اگر مجبور به تماس با گفتار درمان شوند، ضمن ارتباط غیر دوستانه با گفتار درمان، تلاش می کنند حود هدایت درمان! را به عهده بگیرند.
• مرتب به او می گویند که تو خیلی خوبی و هیچ لکنتی نداری.
• گاهی معتقد می شوند که خود آنها بهتر از یک درمانگر می تواند شخص را درمان کند: کلمات قصار، توصیه، دستورالعمل، مطالعه کتابهای موفقیت و خرید کادو.